Alan-เพชรน้ำเอกที่เจียรนัยจากธุลีดิน

สืบเนื่องมากจากภาพยนตร์มหากาพย์อันยิ่งใหญ่ของผู้กำกับมือทอง-จอห์น วู เรื่องสามก๊ก ตอนโจโฉแตกทัพเรือ (Red Cliff) ซึ่งผมได้ชมทั้งสองภาค โดยภาคแรกดูจากแผ่นดีวีดี ส่วนภาคที่ 2 เนื่องจากได้สิทธิชมฟรีในรอบพิเศษคืนวันที่ 21 มกราคม จึงไปชมในโรงภาพยนตร์แทน
สำหรับเนื้อหาของเรื่องนั้น ผมไม่มีเกร็ดหรือประเด็นที่อยากจะนำมากล่าวมากนัก นอกจากในเรื่องของฉากการสู้รบที่สวยงาม ยิ่งใหญ่ หากจะมองกันอย่างเข้าข้างเราชาวเอเชียผิวเหลืองด้วยกันแล้ว ก็ต้องถือว่าเป็นความภาคภูมิใจของพวกเราที่สร้างได้ยิ่งใหญ่ไม่แพ้ฝรั่งตาน้ำข้าวเลย ดังนั้น การชมภาพยนตร์สามก๊กเรื่องนี้ จึงต้องดูด้วยภาวะจิตใจที่อินกับฮอลลิวูดแล้วจะไม่ผิดหวัง แต่อย่าพกพาหัวใจที่อิงประวัติศาสตร์จีนไปด้วย เพราะจะพาลหงุดหงิดเอา

ส่วนที่ผมอยากจะนำมากล่าวหลังจากที่ได้ชมภาพยนตร์เรื่องนี้แล้ว กลับเป็นเรื่องของเกร็ดเล็กน้อยที่หลายคนอาจมองข้าม นั่นคือ เพลงประกอบภาพยนตร์ที่กว่าจะได้ยินได้ชมก็ภาพยนตร์จบเรื่องแล้ว มาร้องเอาตอนขึ้นเครดิตท้ายเรื่องที่ผู้คนต่างลุกจากที่นั่งออกันหน้าประตูทางออกแล้ว เพลงประกอบในชื่อว่า “ซินจ้าน (Xin Zhan”หรือ “สงครามแห่งจิตใจ” กลับทำให้ผมอยากจะกล่าวถึงมากกว่าตัวภาพยนตร์ (ความจริงเรื่องเนื้อหาภาพยนตร์มีคนกล่าวถึงแล้วมากมายในสื่อต่างๆ) นอกจากชื่อเพลงและเนื้อเพลงที่เหมือนจะขมวดปมแห่งความวุ่นวายของมนุษยชาติทั้งหลาย ที่ต้องสู้รบ ฆ่าฟันกันมาเป็นพันๆปี ล้วนมาจากการทำสงครามภายในจิตใจทั้งสิ้น เมื่อรบชนะจิตใจตัวเองไม่ได้ ก็ไปสู้รบกับคนอื่นเป็นการระบายหรือสนองตัณหาของตนแทน อีกเรื่องหนึ่งที่สะดุดใจผมก็คือ คนแต่งทำนองของเพลงนี้คือ Taro Iwashiro ซึ่งเป็นชาวญี่ปุ่น ส่วนนักร้องนั้น แม้จะร้องเป็นภาษาจีน แต่ชื่อ Alan กลับไม่คุ้น รู้แต่ว่า เสียงร้องมันช่างมีเสน่ห์เหลือเกิน เสียงสูง เป็นธรรมชาติ สไตล์ที่คุ้นๆว่าเคยฟังแนวนี้มาจากไหน
หลังจากที่ได้ค้นหาในเน็ต ก็เริ่มปรากฏข้อมูลมากขึ้นเรื่อยๆ แต่ว่าส่วนใหญ่กว่า 90% จะเป็นเว็บไซต์ของแฟนคลับของอลัน ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น ซึ่งก็เหมือนกับเว็บของแฟนคลับผู้คลั่งไคล้ดารา นักร้องคนโปรด หรือ idol ของตัวเอง จนแทบจะหาข้อมูลใดๆนอกเหนือจากนั้นไม่ได้เลย แต่มาได้ข้อมูลเพิ่มเติมจากเพื่อนที่ทำงานอยู่ในวงการเพลงในประเทศจีน ถึงเริ่มค่อยๆแกะลอยลายแทงค้นหาความจริงมาได้ มันมีอะไรหลายๆอย่างที่น่าสนใจเกี่ยวกับนักร้องคนนี้ คงขอนำมาถ่ายทอดให้ได้รับทราบกัน
ผมเคยกล่าวไว้ในข้อเขียนครั้งหนึ่งว่า หลังจากที่ได้ฟังสาวชนชาติทิเบตร้องเพลงสดๆในงานแสดงเพื่อฉลองการครองราชย์ครบ 60 ปีของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ที่ศูนย์วัฒนธรรม ทำให้ผมพยามยามหาผลงานเพลงของนักร้องชาวทิเบต แต่จนแล้วจนรอด ผมก็ยังหาไม่เจอที่ถูกใจ เสน่ห์ของนักร้องชาวทิเบตที่ถือเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นอย่างหนึ่งก็คือ เสียงร้องที่สูงมีพลัง ใสมีเสน่ห์ อาจจะเป็นเพราะเรื่องของชนชาติ และปัญหาทางการเมือง ประกอบกับอิทธิผลด้านการตลาด เราจึงหานักร้องทิเบตได้น้อยมาก แม้จะมีก็ไม่ได้แสดงให้เห็นถึงความเป็นชนชาติทิเบตที่ชัดเจน นอกจากนำเพลงยอดนิยมอย่าง “เทียนลู่ (ทางสวรรค์)”  และ “ชิงจ้างเกาหยวน (ที่ราบสูงชิงจ้าง)” ที่นำมาใส่เนื้อร้องจีน อย่างดีก็ร้องเป็นภาษาทิเบตผสมเข้าไปด้วยเท่านั้นเอง
แล้วผมก็ถึงบางอ้อ…ที่แท้ Alan ที่หน้าตาเหมือน idol สาวญี่ปุ่นนั้น ก็คือสาวจีนชนชาติทิเบตที่เกิดในดินแดนรอยต่อทิเบตที่มณฑลเสฉวนนั่นเอง โดยมีชื่อเป็นภาษาจีนว่า “อาหลาน ดาวาโอลมา” (Alan Dawa Dolma นามสกุลภาษาทิเบต) หากเราอ่านจากในเว็บของจีนแล้ว จะมีแต่การชื่นชมความสามารถ ความภาคภูมิของชาวจีนที่เห็นเพื่อนร่วมชาติได้ไปสร้างชื่อเสียงในประเทศญี่ปุ่น จนเป็นที่ชื่นชอบอยู่ในระดับแนวหน้าของนักร้องญี่ปุ่นด้วยกัน ก่อนที่เธอจะไปดังข้ามน้ำข้ามทะเลไม่ใช่ลูกฟลุคแบบดังชั่วข้ามคืน แต่กว่าจะถึงวันนี้ได้ เธอได้ผ่านขวากหนามมาไม่น้อย และที่สำคัญคือ สายตาอันแหลมคมของ AVEX บริษัทญี่ปุ่นผู้เจียรนัยเพชรเม็ดงามนี้
เธอก็เหมือนกับเด็กสาวบ้านนอกที่ยากจนทั้งหลาย ที่ดิ้นรนแสวงหาหนทางเติมเต็มฝันของตนเอง โดยในปี 2005 เธอได้รับรางวัล “The Most Popularity Roadshow Award” ในกรุงปักกิ่ง แต่เนื่องจากปัญหาทางเศรษฐกิจของครอบครัว และด้านการเรียน เธอจึงต้องถอนตัวออกจากการร่วมกิจกรรมนี้ไป แต่เพื่อนๆของเธอกลับพยายามเชียร์ให้เขาไปสู่ดวงดาวให้ได้ โดยการเข้าประกวด “Super Girl Contest” (เป็นการประกวดร้องเพลงเฉพาะสุภาพสตรีของจีนที่มีการจัดขึ้นทุกปี เหมือนกับการประกวด AF ในบ้านเรา ซึ่งมีนักร้องจำนวนไม่น้อยที่แจ้งเกิดจากเวทีนี้) แต่เธอกลับปฏิเสธ โดยเธอให้เหตุผลในบล็อกส่วนตัวในภายหลังว่า “เวทีการประกวดอย่าง Super Girl Contest นั้น ไม่เหมาะสำหรับเธอที่ผ่านการศึกษาอย่างมืออาชีพในสถาบันศิลปะ (สถาบันศิลปะกองทัพปลดแอกประชาชน) มายาวนาน แม้ว่าเวทีนี้จะสร้างดาวขึ้นมาได้ก็ตาม แต่มันก็ไม่ได้มีความหมายที่แท้จริงสำหรับความเป็นศิลปินหรือนักร้อง….” ความเห็นอันหาญกล้าและแหลมคมของเธอ ก่อให้เกิดการโต้เถียงกันอย่างกว้างขวางในอินเทอร์เน็ต
ระหว่างที่เธอยังไม่จบการศึกษา ทาง AVEX บริษัทแผ่นเสียงชั้นนำขอญี่ปุ่นที่มีนำร้อง J-Pop ชั้นนำ อย่าง Ayumi Hamasaki , Koda Kumi, BoA  ได้ส่งแมวมองมาติดต่อเธอ จนเมื่อเธอจบการศึกษาในปี 2006 ทาง AVEX ก็เซ็นสัญญากับเธอทันที หลังจากที่เธอเข้าสังกัดกับ AVEX แล้ว สิ่งที่ทางบริษัทพยายามขัดเกลาเธอก็คือ พยายามให้เธอลดลีลาการร้องเพลงที่ผสมเทคนิคสมัยใหม่ โดยให้เธอใช้เสียงธรรมชาติ ในลีลาของชาวทิเบตแท้ๆ เมื่อบ่มเพาะจนได้ทีแล้ว ทางบริษัทก็ได้สร้างมิวสิกวิดีโอในเพลงชื่อ “Homage to Tomorrow” ที่ทุ่มทุนสร้างกว่า 15 ล้านเยน หากดุผิวเผินแล้ว Alan ใน MV นั้น ดูก็ไม่ได้แตกต่างจากนักร้องวัยรุ่นชั้นนำของญี่ปุ่นแต่อย่างใด แถมยังร้องเป็นภาษาญี่ปุ่นด้วย แต่สิ่งที่บ่งบอกความเป็นตัวตนที่แท้จริงของเธอก็คือ ลีลาการร้องที่เสียงสูงแบบชาวทิเบต ด้วยลีลาที่ชาวญี่ปุ่นถือเป็นเรื่องแปลกใหม่ และเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของวงการ จึงทำให้เธอเป็นที่จดจำและเป็นที่ชื่นชอบในหมู่ชาวญี่ปุ่นอย่างรวดเร็ว
แม้ว่าโดยกฎเหล็กของบริษัท AVEX จะต้องให้นักร้องในสังเกตได้รับการศึกษาภาษาญี่ปุ่นทุกวันจันทร์ พุธ ศุกร์ และการแต่งตัวให้เข้ากับรสนิยมวัยรุ่นญี่ปุ่นก็ตาม แต่สิ่งที่ทางบริษัทกลับระมัดระวังอย่างยิ่งก็คือ ให้คงรักษาความเป็นจีน หรือความเป็นทิเบตของเธอ โดยไม่กลืนหายกลายเป็นคนญี่ปุ่นไป (ถ้าให้กลืนไป สู้ปั้นนักร้องญี่ปุ่นเองจะง่ายกว่า) อันเป็นการวางตำแหน่งที่แตกต่างจากนักร้อง J-Pop คนอื่นๆในสังกัด นอกจากการให้เธอคงลีลาการร้องแบบชาวทิเบตแล้ว ก็คือ ในหลายๆเพลง จะให้เธอได้สีซอเอ้อหูที่เธอถนัด (เพราะเป็นเครื่องดนตรีที่เธอเรียนในสมัยชั้นประถม) ในบางท่อนของเพลงด้วย ซึ่งชาวญี่ปุ่นถือว่า เครื่องดนตรีเอ้อหูคือเครื่องดนตรีที่แสดงถึงความเป็นจีนมากที่สุด ในขณะที่เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของ Alan (http://alan-web.jp/index.html) ที่ทางต้นสังกัดสร้างให้นั้น ก็ได้ขึ้นหน้า Intro ที่สร้างจาก Flash โดยโชว์ภาพบ้านเกิดมณฑลเสฉวนของเธอ พร้อมกับภาพของกรุงลาซาในเขตปกครองดนตรีทิเบตเพื่อแสดงถึงความเป็นชาวจีนและชนชาติทิเบตของเธอ

แม้ว่าแฟนเพลงในจีนแผ่นดินใหญ่จะรู้สึกภาคภูมิใจกับความสำเร็จของเพื่อนร่วมชาติที่ไปแจ้งเกิดในต่างแดน จนพวกเขา “แย่งกันชื่นชม” เธอโดยแผ่นเว็บไซต์ หรือ บล็อกต่างๆ แต่หากมองในเชิงลึกๆแล้ว โดยเฉพาะในสายตาของผู้ที่อยู่ในวงการอุตสาหกรรมบันเทิงกลับรู้สึกว่า จีนเองได้สูญเสีย และก้าวผิดพลาดครั้งยิ่งใหญ่ ที่มองไม่เห็นคุณค่าของเธอ แม้ว่าก่อนที่เธอจะไปแจ้งเกิดในญี่ปุ่นจะเคยมีผลงานออกมาในประเทศจีน อย่างน้อยก็สองชุด คือชุดที่ออกในปี 2005 และ 2006 หากดูจากปกซีดีจะเห็นว่า เหมือนกับไม่ได้ทำการบ้านมา มองไม่เห็นบุคลิกที่แท้จริงของเธอ การออกแบบปกก็ทำเหมือนเป็น “สินค้าโหล” ในตลาดล่างที่สักที่ปั๊มขาย หากฟลุคๆยอดขายดี ก็เร่งปั๊มชุดต่อไป หากไม่ติด ค่าตัวนักร้องโนเนมระดับนี้ก็เสียเงินไม่กี่ตังค์

คนจีนอาจจะยังไม่ยอมหลุดออกจากกรอบการทำตลาดประเภท “Me too!” คือใครทำอะไรขอเอาด้วย อย่างเรื่องที่ผมเขียนใน The Wave ฉบับเดือนมกราคม เกี่ยวกับผลงาน “สี่วรรณกรรมเอก” ตอนนี้ออกมาเกลื่อนตลาดในชื่ออัลบั้มเดียวกัน แนวเดียวกัน แต่ต่างค่าย ต่างศิลปิน (คงต้องย้อนกลับไปอ่าน “ภาพสะท้อนจากวงการอุตสาหกรรมเพลงในประเทศจีน” (http://www.thaichinese.net/thaichineseblog/chinese_song_industry/)  ก็จะเข้าใจได้ดียิ่งขึ้น เรื่องนี้คงเป็นบทเรียนเหมือนกับภาพยนตร์เรื่อง “Kung Fu Panda” ที่ผู้ชมชาวจีนหลังจากชมภาพยนตร์แล้ว ต่างรู้สึกเสียดายที่เรื่องราวใกล้ตัวพื้นๆง่ายๆ กลับปล่อยให้ฝรั่งกวาดเงินไปมหาศาลแทนที่จะเป็นคนจีนด้วยกันเอง สภาวการณ์เช่นนี้ คงเป็นอยู่อย่างนี้อีกสักพัก ก็คงค่อยๆหมดไป เพราะความได้เปรียบด้านต้นทุนที่ต่ำของจีนกำลังหมดยุคไป เมื่อถึงเวลานั้น ก็ต้องสู้กันที่ฝีมือ ใครมีกึ๋นทางการตลาดดีกว่าก็จะเป็นผู้ชนะ
กลับมาที่เรื่องของ Alan นั้น ในส่วนของผู้ที่อยู่ในวงการเพลงและมีใจเป็นกลาง กลับรู้สึกว่า การที่คนจีนมัวแต่ชื่นชมจนดูราวกับว่า นั่นคือเพชรเม็ดงามที่คนจีนร่วมกันเจียรนัยขึ้นมาเอง แต่หาเป็นเช่นนั้นไม่ สิ่งที่ทำอยู่ตอนนี้กลับเหมือนกับชุบมือเปิบ มันเป็นเรื่องน่าเศร้ามากกว่า เพราะว่า แผ่นดินแม่มองไม่เห็นคุณค่าของเธอ ไม่ได้หยิบยื่นโอกาสให้แก่เธออย่างเต็มที่ ในขณะที่เธอยึดมั่นในจุดยืนของเธอ ไม่ขอเดินเส้นทาง “Super Girl Contest” เพราะเห็นว่านั่นมันเป็นเพียงเครื่องมือทางการตลาดอย่างหนึ่ง ที่เห็นนักร้องเป็นเพียง “สินค้า” ตัวหนึ่งมากกว่าที่จะเป็นศิลปิน เธอกลับถูกรุมประมาณ แต่วันนี้ เธอได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า จุดยืนของเธอในความเป็นศิลปินมืออาชีพนั้นถูกต้อง เพียงแต่สิ่งที่น่าเสียดายคือ ผู้ที่มองทะลุเห็นถึงความเป็นเพชรน้ำหนึ่งในวงการเพลงของเธอกลับไม่ใช่เพื่อนร่วมชาติ หากแต่เป็นชาติที่ได้เคยสร้างบาดแผลทางใจแก่ชาวจีนมาช้านานเสียฉิบ

Related posts:

1. ซาวด์แทร็ค-สามก๊ก ตอนโจโฉแตกทัพเรือ ภาค2 การได้ไปชมภาพยนตร์เรืื่องสามก๊ก ตอนโจโฉแตกทัพเรือ หรือ Red Cliff ภาค 2 นั้น ต้องยอมรับว่า...
2. สามก๊ก-โจโฉแตกทัพเรือ(2) หากวันนั้นโจโฉมี Google Map จะเป็นอย่างไร ถึงกำหนดเวลาการเข้าฉายของภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์ จากผู้กำกับชั้นแนวหน้า-จอห์น วู （吴宇森）หลังจากที่ปล่อยภาคแรกออกไปแล้วเมื่อเดือนกรกฎาคม ปีที่ผ่านมา ด้วยผลตอบรับที่ไม่ค่อยน่าพอใจนัก โดยเฉพาะในหมู่ผู้ชมที่มีภูมิหลังประวัติศาสตร์จีนเรื่องสามก๊กมาบ้าง แต่ในส่วนของรายได้นั้น ถือว่าฉลุย...
3. ฉางจิ้ง（常静）-สุดยอดศิลปินกู่เจิงนีโอคลาสสิก พวกเราชาวไทยส่วนใหญ่คงได้ชื่นชมกับพระปรีชาสามารถของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าหญิงจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ในการทรงกู่เจิง ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีจีนโบราณที่พระองค์ท่านสนพระทัยมานาน พระอาจารย์นักกู่เจิงชาวจีนที่อยู่เบื้องหลังนั้น พวกเราส่วนใหญ่อาจไม่รู้จัก ถ้าหากจะกล่าวว่า เธอผู้นั้นคือ...
4. เอาชนะความชังด้วยรัก （爱把恨打败） ปกซีดีผลงานเพลงชุด Amazing Grace ของ Sally หรือ หลี่ซือหลิน （李思琳）ชุดนี้น่าเสียดายที่ไม่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย ทั้งนี้ไม่ใช่ว่าคุณภาพไม่เอาไหนถึงไม่นำมาขาย...
5. บันเทิงยุคข้าวยากหมากแพง – ว่าด้วยเรื่องสามก๊ก ใน The Wave Magazine เล่มที่ 32 ประจำเดือน เมษายน 2008...
6. Tank นักร้องวัยรุ่นยอดนิยมปี 2007 สำหรับนักร้องจีนในบ้านเราอาจไม่เป็นที่รู้จักมากเท่ากับนักร้องจากแดนปลาดิบ และตอนหลังก็ถูกนักร้องแดนกิมจิแซงหน้า ส่วนนักร้องจีนที่พอรู้จัก (ที่ใช้ว่าพอรู้จัก เนื่องจากไม่ได้รับความนิยมเท่ากับนักร้องเกาหลี) ก็ล้วนแต่มาจากเกาะไต้หวันแทบทั้งสิ้น ก็ถือว่าเป็นเรื่องที่แปลก ที่วัฒนธรรมจีนก็แทรกซึมอยู่กับวิถีชีวิตคนไทยมานมนาน หรืออาจเป็นเพราะว่า...
7. ลูกจ๋า..รีบจับมือแม่ไว้ 孩子快抓紧妈妈的手 ในช่วงที่เกิดแผ่นดินไหวครั้งยิ่งใหญ่ ระดับ 8 ริกเตอร์ที่เมืองเวิ่นชวน (汶川) มลฑณเสฉวน หรือสื้อชวน (四川) นั้น...
8. ภาพสะท้อนจากอุตสาหกรรมเพลงจีน中国音乐界的反映 พวก เราหลายคนต่างมีคำถามคาใจกับปัญหาคุณภาพเพลงไทยที่ผลิตออกมาเหมือนจะดูถูกคน ฟัง ด้วยกระบวนการผลิตที่ไม่ทราบว่าเป็นเพราะฝีมือไม่ถึง หรือว่าเป็นเพราะรสนิยมส่วนตัว หรือว่าเป็นเพราะเอาใจตลาดซึ่งไม่ใช่หมู่นักฟังอย่างแฟนๆ The Wave ก็ไม่อาจทราบได้...
9. สามก๊ก-โจโฉแตกทัพเรือ ภาคพิสดาร สามก๊ก ตอนโจโฉแตกทัพเรือ หรือศึกยุทธภูมิผาแดงของจอห์นวู ยังไม่ทันเข้าโรง ก็โด่งดังไปทั่วโลกตามสไตล์ผู้กำกับเงินล้านกระเป๋าหนัก แต่ที่โด่งดัง และฮือฮาไม่น้อยกว่ากันก็คือ สามก๊ก ตอนโจโฉแตกทัพเรือภาคพิสดาร...
10. เหอซุ่นเถียน (何训田) จอมยุทธแห่งสังคีตภพ ศิลปินคุณภาพที่ทำงานอยู่เบื้องหลังมานานปี ที่ผมเคยตั้งใจจะเขียนถึงเขามาหลายครั้งตั้งแต่หลายปีก่อนแล้ว แต่มันก็มักจะมีอะไรทำให้ผมต้องหยิบเอาอย่างอื่นมาเขียนก่อนเสมอ จนถึงวันนี้ หลังจากที่ได้ฟังผลงานชุดล่าสุดของเขาในชื่อชุด “tathagata” เลยคิดว่า คงไม่เขียนถึงไม่ได้แล้ว ผมเคยเขียนแตะๆเหอซุ่นเถียนเมื่อหลายปีก่อน...