ปฏิวัติอาณาจักรฉิน （大秦帝国）

ปรกติจะไม่ค่อยได้ดูทีวีซีรี่ส์ยาวๆบ่อยนัก เหตุผลหนึ่งคือ ไม่ชอบเฝ้าติดตามหน้าจอทุกวัน สองคือไม่มีน้ำอดน้ำทนเพียงพอ แต่นับจากวันปีใหม่เป็นต้นมา ผมกลับชมดีวีดีทีวีซีรี่ส์ต่อเนื่องกันถึง 3 – 4 เรื่องด้วยกัน ซึ่งล้วนแต่เป็นภาพยนตร์จีนที่ให้แง่คิดชวยติดตามอย่างยิ่ง และหนึ่งในเรื่องที่ผมอดที่จะนำมาเล่าสู่กันฟังในคอลัมน์ Chinese Music นี้ไม่ได้คือ เรื่อง 大秦帝国 （The Qin Empire) หรือจักรวรรดิฉิน

เมื่อเรากล่าวถึงฉิน หรือแคว้นฉิน เรามักจะคิดถึงจักรพรรดิฉินซีฮ่องเต้ หากแต่ในแง่มุมของอาณาจักรฉินก่อนถึงยุคของจักรพรรดิฉินซีนั้น เรากลับไม่ค่อยได้เห็นมีการกล่าวถึงในแง่มุมนี้มากนัก ยิ่งพวกเราที่ไม่ได้ร่ำเรียนประวัติศาสตร์จีนอย่างลึกซึ้งกัน เราคงรู้เพียงว่า แคว้นฉินเป็นหนึ่งในเจ็ดแคว้นในสมัครยุคจ้านกั๊ว (ก่อนคริสตกาล 475 – 221 ปี ซึ่งก็คือถึงปีที่จักรพรรดิฉินรวมแคว้นทั้งเจ็ดได้สำเร็จและสถาปนาราชวงศ์ฉินนั่นเอง ) ซึ่งประกอบด้วยแคว้นเว่ย จ้าว หาน ฉิน ฉู่ ฉี และเยี่ยน

Read the rest of this entry »

สุสานโจโฉ การค้นพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญ (曹操陵墓)

ทางลงสู่ด้านในสุสานโจโฉ

โจโฉ หรือฉาวชาว （曹操）หนึ่งในตัวละครสำคัญในพงศาวดารเรื่องสามก๊กอันลือลั่น และเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่ชาวไทย ผู้ซึ่งเป็นแม่ทัพ นักการปกครอง นักการทหาร และกวีผู้ยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์จีน (มีชีวิตอยู่ในช่วง ค.ศ. 155 – 220) หลายคนอาจมองโจโฉด้วยมุมมองในฐานะผู้นำที่โหดเหี้ยม เจ้าเล่ห์ แต่เขาก็เป็นบุคคลที่ยิ่งใหญ่ เป็นผู้นำที่มากด้วยความสามารถ เฉลียวฉลาด ใช้คนเป็นและผูกใจคนเก่ง

เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2552 สถาบันวิจัยโบราณคดีแห่งมณฑลเหอหนาน (河南省文物考古研究所) ได้แถลงถึงการค้นพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์ครึ่งยิ่งใหญ่ นั่นคือ การค้นพบสุสานของโจโฉที่หมู่บ้านซีกาวเสวีย์ (西高穴) ตำบลอานเฟิง (安丰) อำเภออานหยาง (安阳) มณฑลเหอหนาน ซึ่งเป็นสุสานที่นักโบราณคดีระบุว่าเป็นสุสานของโจโฉ เนื่องจากบริเวณสุสานมีการค้นพบป้ายหินเกาะสลักไว้ว่า “เว่ยอู่หวัง 魏武王” หรือเว่ยอู่อ๋อง อันเป็นพระนามของโจโฉ ซึ่งก่อนหน้านั้นเคยเป็นสุสานที่ถูกโจรกรรมวัตถุโบราณเป็นประจำ จนถึงดือนธันวาคม 2008 จึงได้รับอนุมัติ่จากคณะกรรมการมรดกแห่งชาติให้สถาบันวิจัยโบราณคดีแห่งมณฑลเหอหนานทำการพิทักษ์และขุดค้นหลักฐานทางโบราณคดี จนค้นพบหลุมฝังศพขนาดใหญ่ดังกล่าว
Read the rest of this entry »

หลิวซันเจี่ย(刘三姐) – ตำนานเทพแห่งเสียงเพลง

ใครที่เคยไปเที่ยวกุ้ยหลิน เมืองแห่งขุนเขา สายน้ำอันวิจิตรดั่งจิตกรรมที่ฟ้าประทาน เชื่อว่าทุกคนที่ได้ไปสัมผัสมาแล้วต่างมีความรู้สึกประทับใจในความงามของมัน และสำหรับรายการท่องเที่ยวในยามค่ำคืนรายการหนึ่งที่วิจิตอลังการไม่แพ้กันคือ รายการเสียง แสง ที่มีฉากหลังเป็นขุนเขาและสายน้ำของแม่น้ำหลีเจียงประกอบกับนักแสดงนับร้อยที่ประกอบด้วยเสียงและแสง ในรายการที่เรียกว่า “ยิ่นเซี่ยง หลิวซันเจี่ย （印象刘三姐)” หรือ The Impression of Sister Liu (ดูรายละเอียดได้ที่ http://www.tourchina.thaichinese.net/) ซึ่งเรียกตามชื่อภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์ที่สร้างโดยผู้กำกับภาพยนตร์จีนแห่งยุค คือจางยี่เหมา ที่สร้างในปี 2004 ด้วยการทุ่มทุนสร้างหลักร้อยล้านจนลือกระฉ่อนไปทั่ว ในขณะที่ภาพยนตร์เรื่องเดิมคือ “หลิวซันเจี่ย” สร้างในปี 1960 โดยผู้กำกับ ซูหลี

Read the rest of this entry »

Beih Nongx ไทย-จ้วงคือพี่น้องกัน （泰-壮兄弟一家亲）

หลังจากการประชุมทางวิชาการในวันแรก ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นการบรรยายของนักวิชาการและผู้ที่อยู่ในแวดวงอุปรากรจีนจากประเทศต่างๆในภูมิภาคอาเซียน การประชุมในวันที่สองนั้น ผู้ที่บรรยายส่วนใหญ่จะเป็นบุคลากรทั้งนักวิชากรและผู้ที่อยู่ในแวดวงศิลปะการแสดงจากประเทศจีน นอกจากนักวิชาการชาวสิงคโปร์ที่เดินทางมาสมทบภายหลังอันเนื่องจากติดธุระมาไม่ทันในวันเปิด เช่น Dr. Chua Soo Pong ซึ่งเป็นผู้อำนวยการของสถาบันอุปรากรจีน (The Chinese Opera Institute) และเคยเป็นอาจารย์สอนด้าน Performance Art ในสถาบันที่ผมจบการศึกษามาระยะหนึ่งด้วย นอกจากผู้ที่มาบรรยายแล้ว ยังมีนักวิชาการและผู้ที่อยู่ในแวดวงที่เกี่ยวข้องเข้ามาร่วมสังเกตการณ์อีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งในกลุ่มนี้จะรวมถึงนักวิชาการจากชนกลุ่มน้อยต่างๆรวมอยู่ด้วย

Read the rest of this entry »

ความวุ่นวายด้านสัญชาติของดาราจีน （中国艺人的国籍）

ภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์  The Founding of a Republic หรือในภาษาจีน 建国大业(jian guo da ye) หรือภารกิจสร้างชาติ ที่สร้างเพื่อเฉลิมฉลองการก่อตั้งประเทศจีนใหม่ครบรอบ 60 ปีในวันที่ 1 ตุลาคมนี้ น่าจะมีดาราระดับซุปเปอร์สตาร์ร่วมแสดงมากที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์จีน ซึ่งนอกจากจะฉายพร้อมกันทั่วประเทศจีนในวันที่ 17 กันยายน ศกนี้ ยังเข้าไปตีตลาดในอเมริกาด้วย แม้ว่าด้านรายได้จะไม่อาจเทียบกับภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์ของฮอลลิวูดได้ก็ตาม แต่ก็ถือว่ากวาดรายได้ไปไม่น้อยเช่นกัน

ภาพยนตร์เรื่อง The Founding of a Republic นี้ เป็นเรื่องราวประวัติศาสตร์ยุคใกล้ หรือในช่วงสงครามต่อต้านการรุกรานของกองทัพญี่ปุ่นจนถึงการเปลี่ยนแปลงการปกครอง การต่อสู้ระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์และพรรคประชาชาติ (ก๊กมิ่งตั๋ง) ดังนั้น บุคคลสำคัญต่างๆในประวัติศาสตร์ (ซึ่งหลายคนอาจยังคงมีชีวิตอยู่) ต่างก็โลดแล่นอยู่บนแผ่นฟิล์มในครั้งนี้อย่างครบครัน ไม่ว่าจะเป็นประธานเหมาเจ๋อตง เจียงไคเชค มาดามเจียงไคเชค (ซ่งเหม่ยหลิง) มาดามซุนยัดเซ็น (ซ่งชิ่งหลิง) เติ้งเสี่ยวผิง มาดามเติ้งหยิ่งชาว มาดามเจียงชิง หลินเปียว เป็นต้น จึงหลีกหนีไม่ได้ที่จะต้องจัดหาดาราระดับซุปเปอร์สตาร์มาเข้าฉากร่วมแสดงมาถึง 172 ชีวิต ขอเอ่ยเฉพาะดาราที่บ้านเรารู้จักกันดี อาทิ เช่น เจ็ท ลี หรือหลี่เหลียนเจี๋ย หลิวเต๋อหัว เฉินหลง หลีหมิง หูปิง จางจื่อหยี เป็นต้น ซึ่งต่างก็รับบทบาทมากน้อยแตกต่างกันไป อย่างเช่นเฉินหลง รับบทเป็นเพียงผู้สื่อข่าว

Read the rest of this entry »

เหอซุ่นเถียน (何训田) จอมยุทธแห่งสังคีตภพ

เหอ ซุ่นเถียน

ศิลปินคุณภาพที่ทำงานอยู่เบื้องหลังมานานปี ที่ผมเคยตั้งใจจะเขียนถึงเขามาหลายครั้งตั้งแต่หลายปีก่อนแล้ว แต่มันก็มักจะมีอะไรทำให้ผมต้องหยิบเอาอย่างอื่นมาเขียนก่อนเสมอ จนถึงวันนี้ หลังจากที่ได้ฟังผลงานชุดล่าสุดของเขาในชื่อชุด “tathagata” เลยคิดว่า คงไม่เขียนถึงไม่ได้แล้ว

ผมเคยเขียนแตะๆเหอซุ่นเถียนเมื่อหลายปีก่อน ในขณะที่เขียนถึงเรื่อง “คง…ความว่างเปล่า” ในขณะที่ช่วงนั้น ผลงานชุด Paramita (เป็นภาษาสันสกฤต แปลว่าความสมบูรณ์ หรือ Perfection) และ Sister Drum ได้วางตลาดมาระยะหนึ่งแล้ว และผมเองก็ค่อนข้างประทับใจกับผลงานชุด Paramita นี้มาก แนวเพลงอาจออกในแนว Religious NewAge คือเป็นเพลงนิวเอจในแนวศานาพุทธ ด้วยความแปลกใหม่ของมัน และคุณภาพการบันทึกเสียงที่ดีเยี่ยม ในช่วงที่บรรยากาศวังเวงก็วังเวงจับใจ (จนเพื่อนผมไม่กล้าฟังในช่วงกลางคืน) ในช่วงที่เร้าใจก็กระตุ้นเลือดลมสูบฉีดได้อย่างเหลือเชื่อ ผลงานชุดดังกล่าวเคยเห็นวางขายในบ้านเราระยะหนึ่ง แต่เนื่องจากอาจไม่ใช่เพลงในแนวตลาด จึงไม่ค่อยได้รับการต้อนรับจากแฟนเพลงบ้านเราเท่าที่ควร

เหอซุ่นเถียนอาจแตกต่างจากศิลปินในตลาดทั่วไป สิ่งที่เขามุ่งมั่นที่จะทำคือ การสร้างสรรค์ผลงานเพื่อระดมทุนสร้างวัดวาอารามในพุทธศาสนา ปัจจุบันนี้เขาคือนักประพันธ์เพลง และเป็นอาจารย์ในสถาบันดนตรีเซี่ยงไฮ้สอนในระดับปริญญาเอก ผลงานของลูกศิษย์จำนวนมากที่ส่งประกวดกวาดรางวัลกลับมาไม่น้อย ทั้งในประเทศจีนเองและระดับสากล จนเขาได้รับเลือกเป็นตัวแทนสำคัญในวงการดนตรีโลก และได้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของ The New Grove Dictionary of Music and Musicians และได้รับการบันทึกในทำเนียบ “World’s Who’s who” ของแคมบริดจ์แห่งประเทศอังกฤษ

Read the rest of this entry »

จากเหตุนองเลือดที่แอลจีเรียถึงมาเฟียจีนที่ชินจูกุ

เมื่อต้นเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ได้รับชมข่าวจากทีวีดาวเทียมฟีนิกซ์ของฮ่องกงเกี่ยวกับเหตุการณ์นองเลือดที่ประเทศแอลจีเรียกับชาวบ้านในท้องถิ่น ทำให้เกิดแง่คิดต่างๆนานา ที่สำคัญคือ ชาวจีนที่อพยพออกไปหากินนอกประเทศในวันนี้กับเมื่อหลายสิบปีก่อน สมัยรุ่นปู่ย่าของเรานั้น มันช่างแตกต่างกันแบบหน้ามือเป็นหลังมือ

ประเทศจีนทุกวันนี้แม้จะไม่ใช่ประเทศที่ร่ำรวยระดับแนวหน้าของโลก แต่ก็เป็นประเทศเจ้าหนี้ของประเทศมหาเศรษฐีอย่างอเมริกา และเริ่มแผ่อิทธิพลด้านการค้า เศรษฐกิจ สังคม และการเมืองสู่ทั่วทุกภูมิภาคของโลก พร้อมๆกับการแผ่ขยายอิทธิพลนี้ ชาวจีนก็เดินทางสู่ทุกภูมิภาคของโลกเพื่อทำมาหากินเช่นกัน ดังคำกล่าวที่ว่า “ที่ใดมีแผ่นดินติดทะเล ที่นั่นจะต้องมีคนจีน” ซึ่งเป็นเป็นจริงดังกล่าว เพราะแม้แต่ประเทศแอลจีเรีย ซึ่งเป็นประเทศเล็กๆที่ด้อยพัฒนาทางตอนเหนือของทวีปแอฟริกาก็ยังมีชาวจีนเข้าไปทำมาหากินมากกว่า 30,000 คน ชาวจีนที่ออกไปหากินในต่างแดนในวันนี้ มีจำนวนมากไม่ได้เป็นระดับธุรกิจใหญ่โตเหมือนกับบริษัทข้ามชาติของทางตะวันตก แต่พวกนี้เป็นระดับธุรกิจขนาดย่อมหรือไปใช้แรงงานกับวิสาหกิจข้ามชาติจีนเสียส่วนใหญ่ จากที่เคยดูการให้สัมภาษณ์ พวกเขาไม่มีความรู้ทั้งภาษาอังกฤษ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงภาษาถิ่นของประเทศนั้นๆ เรียกว่าไปด้วยใจอย่างเดียว ทุกอย่างตายเอาดาบหน้า เรียนรู้เอาข้างหน้า จนสร้างความร่ำรวยกลับมาไม่น้อย ซึ่งก็ไม่แตกต่างจากชาวจีนอพยพรุ่นปู่ย่าของเรานัก
Read the rest of this entry »

เอาชนะความชังด้วยรัก （爱把恨打败）

ปกซีดีผลงานเพลงชุด Amazing Grace ของ Sally หรือ หลี่ซือหลิน （李思琳）ชุดนี้น่าเสียดายที่ไม่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย ทั้งนี้ไม่ใช่ว่าคุณภาพไม่เอาไหนถึงไม่นำมาขาย เพียงแต่ด้วยกำลังต่อรองด้านการตลาดของค่ายหาวเจี๋ย(豪杰) ซึ่งเป็นค่ายเพลงเล็กๆในจูไห่ มณฑลกวางตุ้ง ไม่มีกำลังทรัพย์เพียงพอที่จะต่อกรกับพ่อค้าคนกลางชาวฮ่องกง จึงทำให้ผลงานของค่ายนี้คงวางจำหน่ายเฉพาะในจีนแผ่นดินใหญ่ และบางประเทศในภูมิภาคอาเซียนที่มีคนจีนอาศัยอยู่จำนวนมาก เช่น มาเลเซียและสิงคโปร์ เป็นต้น
ข่าวคราวเกี่ยวกับผลงานชุดแรกของ Sally นั้น เริ่มปรากฏในเว็บไซต์ตั้งแต่ปลายปี 2007 สิ่งที่รับรู้เพียงอย่างเดียวในขณะนั้นคือ หน้าปกซีดีที่เป็นรูปเด็กในชุดนางชีสีขาวในศานาคริสต์ และมารู้รายละเอียดเพิ่มเติมตอนที่ไปหาเพื่อนที่กว่างโจว ที่แท้นักร้องสาวน้อยคนนี้ก็คือ ลูกสาวของเจ้าของค่ายเพลงหาวเจี๋ย ซึ่งเป็นเพื่อนผมอีกทีนั่นเอง และผมก็ได้ผลงานชุดนี้ติดมือกลับมาก่อนที่จะวางตลาดในจีนแผ่นดินใหญ่อีก 2-3 เดือนต่อมา

Read the rest of this entry »

Finding Shangri-la （这儿香格里拉） สวรรค์ที่แชงกรีลา

"ยอดเขาศักดิ์สิทธิ์" ที่แชงกรี-ลา

แชงกรีลา （香格里拉）ถือว่าเป็นสวรรค์บนดินที่น่าท่องเที่ยวมาก ด้วยความงามของธรรมชาติที่ไร้มลภาวะ ทะเลสาบที่ยังคงใสสีฟ้า เมื่อสะท้อนกับท้องฟ้าที่เป็นสีฟ้าจริงๆ และปุยเมฆที่ขาวสะอาด ประกอบกับมองไปไกลลิบออกไปคือยอดเขาที่ปกคลุมด้วยหิมะขาวพรุน ตัดกับฉากหน้าที่เป็นทุ่งหญ้าเสมือนกับพรมสีเขียวกำมะหยี่ธรรมชาติ นี่คือแชงกรีลาอันเป็นโลเกชั่นการถ่ายทำของภาพยนตร์เรื่อง Finding Shangri-la ซึ่งชื่อแชงกรีลาคือชื่อสถานที่แห่งหนึ่งในมณฑลหยุนหนัน ที่อยู่ติดกับเขตปกครองพิเศษทิเบต ดังนั้นที่นี่จึงเต็มไปด้วยชนกลุ่มน้อยชาวทิเบต และวัดลามะ
ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นการร่วมทุนสร้างระหว่างทางไต้หวันและจีนแผ่นดินใหญ่ อันเป็นความร่วมมือครั้งแรกในวงการภาพยนตร์หลังจากที่ความสัมพันธ์ระหว่างพี่น้องสองฝั่งทะเลเริ่มดีวันดีคืน โดยภาพยนตร์เรื่องนี้กำกับโดยผู้กำกับหญิงชาวไต้หวัน ติงหน่ายเจิง (Ismene Ting) ซึ่งเธอเป็นทั้งผู้กำกับและนักแสดงในคณะการแสดงบนเวทีของเขาในกรุงไทเป โดยเธอได้นำเอาบทละครเวทีเรื่อง Finding Shangri-la ซึ่งเขียนมาเมื่อปี 2000 มาดัดแปลงเป็นบทภาพยนตร์ โดยเธอเป็นทั้งผู้เขียนบทเอง

Read the rest of this entry »

เติ้งลี่จวิน （邓丽君）– รำลึกการจากของราชินีเพลงตลอดกาล

เติ้งลี่จวิน

เติ้งลี่จวิน – ไม่ว่าเราจะเรียกเธอว่า ราชินีเพลงตลอดกาล นักร้องที่ยิ่งใหญ่ของชาวจีน หรืออะไรก็ตาม สิ่งที่เรานึกถึงเติ้งลี่จวินคือ เสียงเพลงที่มีเสน่ห์ สนุก หวานซึ้ง พร้อมกับใบหน้าที่เต็มอิ่มเปื้อนรอยยิ้มตลอดกาล
วันที่ 8 พฤษภาคม 1995 เวลา 17.30 น คือวันที่แฟนเพลงทั่วโรคต้องช็อกกับข่าวการจากไปของเธออย่างกระทันหันที่ห้อง 1502 โรงแรมอิมพีเรียล แม่ปิง จังหวัดเชียงใหม่ .ในขณะที่เธอมีอายุเพียง 42 ปีเท่านั้น ถือเป็นการสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ของชาวจีนทั่วโลก วันรุ่งขึ้น สื่อต่างๆทั่วเอเชียต่างขึ้นหัวไม้หนังสือพิมพ์เกือบทุกฉบับ สื่อวิทยุ โทรทัศน์ล้วนมีแต่ข่าวเศร้าของเติ้งลี่จวิน นับจากวันที่เธอจากไปจนถึงวันนี้ รวบเบ็ดเสร็จครบ 14 ปีบริบูรณ์
การเสียชีวิตของนักร้องก้องโลกที่ยี่ใหญ่นี้ แต่ตอนที่เธอสิ้นใจนั้นกลับต้องจากไปอย่างโดดเดี่ยวเดียวดาย แม้ว่าในขณะนั้น เธอจะอยู่กินกับแฟนหนุ่มช่างภาพชาวฝรั่งเศสที่อายุน้อยกว่าเธอ แต่ระหว่างนั้น เขาก็ไม่ได้อยู่ดูแลปล่อยให้เติ้งลี่จวินต้องอยู่ในห้องพักโรงแรมตามลำพัง จนเมื่อโรคเกี่ยวกับทางเดินหายใจของเธอมีอาการหนักขึ้น กว่าพนักงานโรงแรมรู้เข้าและนำส่งโรงพยาบาล มันก็สายเกินที่จะยื้อชีวิตจากเงื้อมมือมัจจุราชได้ทันแล้ว ข่าวคราวการเสียชีวิตของเติ้งลี่จวินนั้น มีการลือกันไปต่างๆนานา บ้างก็ว่าเป็นเอดส์ บ้างก็ว่าเป็นการฆาตกรรม เป็นต้น แต่ทั้งหลายทั้งปวงไม่มีหลักฐานใดที่จะยืนยันข่าวลือดังกล่าว ดังนั้น สาเหตุการเสียชีวิตที่แท้จริงจึงสรุปที่ปัญหาด้านสุขภาพ คือ ด้านระบบทางเดินหายใจ

Read the rest of this entry »