ที่มาของบะหมี่อายุยืน(หมี่ซั่ว) หรือ 长寿面

ประเพณีของชาวตะวันตก เวลาฉลองวันเกิดก็จะต้องทานขนมเค็กกัน จนคนไทยหรือชาวตะวันออกแทบจะทุกชาติต่างก็ซึมซับวัฒนธรรมนี้มา โดยไม่ได้สนใจว่า มันมีที่มาที่ไปอย่างไร ส่วนคนจีนนั้น โดยเฉพาะรุ่นผู้ใหญ่ ซึ่งทุกวันนี้ เวลาพวกเราฉลองวันเกิดให้อาม่า อาแปะ อาเจก ก็ยังคงทานกันก็คือ “หมี่ซั่ว” หรือบะหมี่อายุยืน

ส่วนที่มาที่ไปของการทานบะหมี่อายุยืน หรือในภาษาจีนเขียนว่า 长寿面 ซึ่งแปลได้ความตรงๆก็คือบะหมี่อายุยืน ความจริงบะหมี่ประเภทนี้ก็ไม่ได้แตกต่างจากบะหมี่ทั่วไป เพียงแต่ที่หีบหอบรรจุนัน มักจะพิมพ์ภาษาจีนคำว่า 长寿面 เสมอ จะเป็นสาเหตุนี้หรือเปล่า ที่เนื่องจากมันเป็นคำมงคล และอีกอย่างบะหมี่ก็มีเส้นยาวๆ เปรียบเสมือนอายุที่ยืนยาว แต่จากการสืบสาวที่ต้นแหล่งจริงๆ ที่กว่างโจว ได้ความจริงมาดังนี้ครับ

บะหมี่ฉางโซ่วเมี่ยน หรือ 长寿面 เริ่มต้นคงไม่มีใครวางคอนเซ็ปให้เป็นบะหมี่สำหรับวันเกิดอายุยืนหรอก เพียงแต่มีร้านบะหมี่เล็กๆ (ดังที่เห็นในภาพข้างบน คือร้าน “เจียนจี้เมี่ยนเตี้ยน 坚记面店” หรือร้านบะหมี่เจียนจี้ ที่ตั้งอยู่บนถนนฉางโซ่ว 长寿路 ซึ่งเป็นถนนเล็กๆแคบๆในย่ายเมืองเก่าของกวางโจว ได้ความว่า ร้านนี้เปิดมานานมาแล้ว และก็เป็นที่รู้จักในหมู่นักกินทั้งหลายอย่างกว้างขวาง เนื่องจากรสชาติบะหมี่ที่อร่อย เหนียวนุ่ม แต่คนที่ชื่นชอบไม่ได้จำกัดอยู่เพียงผู้มีการศึกษาเท่านั้น ดังนั้น หลายคนจึงไม่ได้จดจำชื่อร้าน แต่เนื่องจากเป็นร้านบะหมี่ที่อร่อย และโด่งดังที่สุดบนถนนฉางโซ่ว ทุกคนจึงเรียกบะหมี่ฉางโซ่วแทนชื่อร้าน (ในภาพจะเห็นดิสเพลย์ด้วยบะหมี่ก้อนโตๆ ถัดจากเสาไปทางซ้ายคือ บริเวณที่ปรุงบะหมี่) และชื่อเสียงนี้ก็กระจายไปทั่วในหมู่คนจีน แม้แต่คนจีนที่อพยพไปต่างถิ่นต่างแดน ก็ยังนำชื่อนี้มาปะบนบะหมี่ที่ตนเองผลิตออกวางจำหน่าย จนกลายเป็นบะหมี่สำหรับวันเกิดในที่สุด เนื่องจากคนที่ไม่มีภูมิหลังกับความเป็นมา จะถือเอาชื่อมงคลเป็นตัวตั้ง

จากที่ได้เข้าไปทานแล้ว ก็ต้องขอบอกตามตรงว่า ไม่เสียหลายที่ได้ดั้งด้นมาชิมบะหมี่ เพราะรสชาติที่ดีเยี่ยมและราคาที่ย่อมเยา ส่วนปริมาณนั้น สำหรับคนที่กระเพาะเล็กอย่างผมแล้ว ต้องแบ่งกันทานสองคนต่อหนึ่งชามถึงจะกำลังดี ส่วนร้านนี้ ปัจจุบันนี้เป็นกิจการของทางรัฐบาลท้องถิ่นตั้งแต่เปลี่ยนแปลงการปกครองมา และจำนวนคนที่เข้าร้านก็ไม่เคยขาด แต่สภาพร้านก็ยังคงอย่างที่เห็น

ขอต่อท้ายด้วยบะหมี่อีกตัว ที่บ้านเรารู้จักกันดี คือบะหมี่ “ราเม่น (Ramen)” ความจริงก็คือมาจากภาษาจีนคำว่า 拉面 (ลาเมี่ยน) หรือลาก็คือการดึง เมี่ยนก็คือหมี่ เมื่อผสมคำแล้วก็ได้ภาพดังที่เห็นนี้ บังเอิญผมไดพบร้านลักษณะนี้ในเซินเจิ้น ซึ่งเป็นของชาวมุสลิม ชนกลุ่มน้อยที่มาจากหลานโจว (兰州）ยืนดูด้วยความสนใจ แต่ไม่ได้ทาน เพราะวันนั้นไปเจอเอาหลังจากทานอาหารเย็นแล้ว ดูเขาดึงแป้งจากก้อนโตๆ จนกลายเป็นเส้นเล็ก แล้วก็ลวกใส่ชาม ที่ใบใหญ่พอๆกับกะลามัง ลาดด้วยน้ำซุปเนื้อวัวเหมือนกับแกง แต่ไม่เห็นมีเนื้อเลย เลยไม่ได้ชิมรสชาติว่าอร่อยแค่ไหน นี่คือราเม่นขนานแท้

Related posts:

1. เจ้าแม่กวนอิมเพื่อการค้า เห็นรูปเจ้าแม่กวนอิมรูปนี้แล้ว ทำให้ผมนึกถึงสุภาษิตจีนที่ว่า “泥菩萨过河 自身难保” หรือแปลเป็นไทยว่า รูปปั้น(ดิน)เจ้าแม่กวนอินข้ามแม่น้ำ แม้ตัวเองก็รักษายาก ซึ่งเป็นการอุปมาอุปมาไมยว่า คนที่แม้แต่ตัวเองก็เอาตัวไม่รอด จึงยากที่จะไปช่วยเหลือผู้อื่น...
2. เงินหยวนที่ไม่”หยวน”ในประเทศจีน แม้ว่าประเทศจีนจะเข้าสู่การเป็นสมาชิกองค์กรการค้าโลกมาหลายปีดีดัก และเศรษฐกิจก็พุ่งแรง เติบโตระดับตัวเลขสองหลักมากว่า 10 ปีแล้วก็ตาม และฐานะทางเศรษฐกิจในอันดับโลกก็ยืนอยู่ในตำแหน่งที่ระดับหน้าๆก็ตาม แต่ดูเหมือนด้านเงินหยวนจะมีความแตกต่าง และดูเหมือนจะไม่ได้รับการยอมรับจากหลายๆประเทศ โดยสังเกตดูได้จากอัตราแลกเปลี่ยน ระหว่างการซื้อกับการขายจะมีความแตกต่างกันถึงหนึ่งบาทกว่าๆต่อหยวน...
3. ตระเวนตลาดเครื่องเสียงกว่างโจว ตอนที่ 1 : Hi! ไห่ยิ่น เชื่อว่าแฟนๆ ThaiChinese.Net จำนวนหนึ่งคงมีประสบการณ์กับการไปช็อปปิ้งในกว่างโจวหรือที่อื่นๆในประเทศจีน แต่เชื่อว่าส่วนใหญ่จะคุ้นเคยกับฮ่องกงมากกว่า อาจจะด้วยความรู้สึก และภาพลักษณ์เก่าๆที่ยังฝังใจว่า ประเทศจีนเป็นประเทศยากจน ล้าสมัย ดังนั้นสินค้าประเภทฟุ่มเฟือยหรือราคาแพงคงไมใช่แหล่งที่จะไปหาซื้อกัน แต่ถ้าจะซื้อสินค้าประเภทโคลนนิ่ง...
4. ตระเวนตลาดเครื่องเสียงกว่างโจว ตอนที่ 2 : จากไห่ยิ่นสู่เป่ยจิงลู่ （从海印到北京路） หลังจากที่ตอนแยกย้ายกันกับกลุ่มของเติ้งเหว่ยเปียวหลังจากอาหารค่ำ และได้บอกให้คุณพานหยาง 潘阳 (Pan Yang) จากนิตยสาร AV Front Line 视听前线...
5. ทัวร์ชอปปิ้งประเทศจีน-ชอปปิ้งในเซินเจิ้น (深圳购物游） คนไทยจำนวนไม่น้อยที่นิยมไปชอปปิ้งในเซินเจิ้น เมืองเศรษฐกิจพิเศษที่ติดกับฮ่องกง สาเหตุหนึ่งอาจเนื่องจากโปรแกรมท่องเที่ยวจะต้องพ่วงระหว่างฮ่องกงกับเซินเจิ้น อีกสาเหตุหนึ่งเนื่องจากเซินเจิ้นอยู่ติดกับฮ่องกง เข้าออกง่าย เดินทางไม่ถึงชั่วโมงโดยทางรถไฟ และสามารถทำวีซ่าตรงด่านทางเข้าก็สะดวก และประการสุดท้ายน่านจะเป็นเพราะเซินเจิ้นมีความเจริญใกล้เคียงกับฮ่องกง และมีสถานที่ท่องเที่ยวคอยบริการ(ดูดเงิน)นักท่องเที่ยวมากมาย แต่ถ้าจะเปรียบเทียบความหลากหลายของระหว่างสองเมืองนี้แล้ว...
6. การสัมมนาการพัฒนาและเผยแพร่อุปรากรจีน (งิ้วปักกิ่ง) ระหว่างจีน – อาเซียน （中国-东盟京剧发展与传播研讨会) ใครที่เคยชมภาพยนตร์เรื่อง Farewell to My Concubine （霸王别姬） และเรื่อง เหมยหลานฟาง （梅兰芳）ก็คงจะได้สัมผัสศิลปะการแสดงของจีนที่ผมกำลังจะพูดถึงนี้คือ อุปรากรจีน...