Google Books Library – ภาพสะท้อนสันดานโจรยุคล่าอาณานิคมในโลกไซเบอร์

โครงการห้องสมุดดิจิตอลของกูเกิล (Google Books Library Project) นับตั้งแต่ริเริ่มโครงการมา ก็ได้รับการต่อต้านอย่างรุนแรงจากประเทศต่างๆ นับย้อนไปเมื่อ 27 เมษายน 2549 ก็ถูกกลุ่มประเทศสหภาพยุโรปที่นำโดยหอสมุดแห่งชาติฝรั่งเศสพร้อมด้วยห้องสมุดชั้นนำอีก 19 แห่งในยุโรปได้จัดแถลงในกรุงปารีสเพื่อแสดงจุดยืนขอคัดค้านโครงการ Google Books Library อย่างรุนแรง โดยถือว่า การกระทำของกูเกิลเป็นการ “ลุกล้ำทางวัฒนธรรม” เช่นเดียวกับที่ได้รับการคัดค้านจากสมาคมนักเขียนอเมริกา และสมาคมผู้พิมพ์แห่งอเมริกาในปีเดียวกัน ตลอดจนในญี่ปุ่นและออสเตรเลีย

เหตุใดโครง Google Books Library จึงต้องถูกต่อต้าน เพราะเมื่อดูเจตนาแล้ว น่าจะเป็นเจตนาที่ดี เพื่อให้ชาวเน็ตทั่วโลกสามารถหาหนังสืออ่านได้อย่างง่ายได้ ซึ่งอาจจะอ่านฟรีหรือในราคาถูก โครงการนี้จัดทำโดยที่ทางกูเกิลทำการสแกนหนังสือหรือวรรณกรรมต่างๆจากทั่วโลกมาเก็บไว้ใน “ห้องสมุดดิจิตอล” ของตัวเองโดยพละการ คือไม่มีการแจ้งให้เจ้าของผลงานหรือเจ้าของลิขสิทธิ์ทราบ อันเป็นการกระทำโดยฝ่ายเดียว โดยกูเกิลวางแผนไว้ว่า เมื่อถึงปี 2015 ชาวเน็ตก็จะสามารถค้นหาและอ่านหนังสือจากห้องสมุดดิจิตอลของกูเกิลได้อย่างเต็มที่

เรื่องการละเมิดและเกิดการต่อต้านเริ่มต้นเกิดจากในอเมริกาและยุโรป แม้เมื่อเร็วๆนี้ ทาง CNN เองก็เคยคัดค้านกูเกิลที่นำเอาข่าวไปไว้ในเว็บไซต์ของตนเอง โดยสุดท้าย กูเกิลก็ต้องยอมโดยเพียงนำเอาหัวข้อข่าวมาไว้ แล้วให้ลิงค์กลับไปเจ้าของเว็บไซต์เพื่ออ่านรายละเอียดของเนื้อข่าว และเรื่องนี้กลายเป็นข่าวครึกโครมอีกครั้งเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม ศกนี้ เมื่อสมาคมลิขสิทธิ์งานประพันธ์จีน หรือ China Written Works Copyright Society – CWWCS(中国文字著作权协会) ได้ประกาศในเว็บไซต์นักประพันธ์ในบทความ “เมื่อกูเกิลระเมิดลิขสิทธิ์ของนักประพันธ์” ว่า ขณะนี้ผลงานประพันธ์ของจีนได้ถูกทางกูเกิลสแกนไปไว้ในห้องสมุดดิจิตอลไปแล้วไม่ต่ำกว่า 17,922 ผลงานจากนักประพันธ์ 570 คน และเรียกร้องให้เจ้าของผลงานทั้งหลายรีบเข้าไปตรวจสอบในกูเกิลว่า ผลงานของตนถูก “ขโมย” ไปหรือยัง เมื่อบทความนี้ปรากฏบนเว็บไซต์แล้ว ได้เกิดผลตอบรับจำนวนมากอย่างที่ไม่คาดคิดมาก่อน ทั้งๆที่สมาคมฯดังกล่าวเพิ่งจะก่อตั้งมาได้ไม่นานนี้ และมีสมาชิกเพียงจำนวนน้อยนิดเท่านั้น จนทางสมาคมต้องเพิ่มสายโทรศัพท์เพื่อรับการร้องเรียนทันที

หลังจากข่าวนี้ออกไปเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม ในวันที่ 20 ทางกูเกิลได้ออกแถลงการณ์ฉบับหนึ่งแจ้งว่า ทางกูเกิลยินดีที่จะจัดทำข้อตกลงกับทางเจ้าของผลงาน โดยแบ่งออกเป็นสองประเภทคือ หนึ่งประเภทยินยอมให้ทางกูเกิลคัดลอกผลงานไป ก็จะได้รับ “ค่าตอบแทน” เป็นเงินอย่างน้อย 60 ดอลลาร์ต่อผลงาน หลังจากนั้น ยังจะได้รับค่าตอบแทนจากรายได้ที่ได้รับจากการอ่านผลงานออนไลน์อีก 63% แต่ถ้าหากไม่ยินยอม ก็ให้มาแสดงเจตจำนง แต่ต้องไม่เกินวันที่ 5 มกราคม 2010

ในขณะเดียวกัน พนักงานคนหนึ่งของกูเกิลประเทศจีน ยังได้ให้สัมภาษณ์กับ CBN ว่า ขณะนี้มีสำนักพิมพ์ในจีนกว่า 50 แห่งที่เข้าร่วมโครงการห้องสมุดดิจิตอลของกูเกิลแล้ว พร้อมได้มอบสิทธิ์ผลงานกว่า 6 หมื่นเล่ม (ทั้งภาษาจีนและภาษาอังกฤษ) แล้ว เมื่อเรื่องนี้เกิดขึ้นแล้ว ทางสมาคม CWWCS ได้มีจดหมายร้องเรียนถึงกูเกิลประเทศจีน แต่ลับได้รับคำตอบว่า “กูเกิลประเทศจีนไม่มีทนายความที่รับผิดชอบเรื่องนี้ จะต้องติดต่อกับสำนักงานใหญ่ในอเมริกา” เมื่อได้รับคำตอบทางจดหมายกลับมาเช่นนี้แล้ว นายจางหงปอ （张洪波）รองผู้อำนวยการทั่วไปของสมาคมฯ ได้ติดต่อทางโทรศัพท์ไปยังกูเกิลประเทศจีน แต่ไม่มีผลใดรับสายเลย พร้อมกับกล่าวเสริมว่า “พวกเราหวังว่ากูเกิลจะออกมายอมรับพฤติกรรมการละเมิดลิขสิทธิ์ของตน พร้อมกับออกมาขอโทษ และขอให้ดำเนินการเจรจาเรื่องการจ่ายผลตอบแทนอย่างเป็นทางการกับทางสมาคมฯอย่างเป็นรูปธรรม”

ประเด็นที่ทางจีนคาดค้านไม่ใช่อยู่ที่ปัญหาการจ่ายค่าตอบแทน 60 ดอลลาร์ เพราะไม่ว่าคุณจะจ่าย 60 หรือ 600 ดอลลาร์ มันก็ไม่สำคัญเท่ากับตัวเลขนั้นควรจะเป็นการตกลงยินยอมของทั้งสองฝ่าย ไม่ใช่ประเภท “ตบหน้าแล้วลูบหลัง” เพราะตอนสแกนผลงานไปไม่ได้แจ้งให้เจ้าของผลงานทราบ เพราะโดนจับได้ ก็ทำทีจะจ่ายผลตอบแทนให้ แต่การจ่ายผลตอบแทนเช่นนี้เป็นการให้ด้วยความพึงพอใจของฝ่ายเดียว ซึ่งไม่แตกต่างจากเวลาเข้าไปในโชว์รูมรถเบนซ์แล้ว พอใจกับรถรุ่น C280 แล้วบอกทางพนักงานขายว่า ผมยินดีจ่ายเงินให้ 50,000 บาท แล้วก็ขับรถออกไปเลย

อีกประเด็นหนึ่งคือ ประเทศอเมริกาซึ่งเป็นประเทศที่เรียกร้องให้ประเทศอื่นๆเคารพในลิขสิทธิ์หรือทรัพย์สินทางปัญหาของผู้อื่น และกูเกิลก็เป็นบริษัทผู้ให้บริการด้าน Search Engine ที่ใหญ่ที่สุดในโลกอินเทอร์เน็ต แต่เหตุไฉน กับประเทศที่คุณชี้น่าด่าตลอดว่าเขาละเมิดลิขสิทธิ์ แต่คุณกลับไปละเมิดลิขสิทธิ์ของเขาเสียเอง มันไม่เป็นลักษณะว่าแต่เขา อิเหนาเป็นเองเหรอ หรือหนักเข้าไปอีกก็คือ มือถือสาก ปากถือศีล และพฤติกรรมเช่นนี้ของกูเกิล มันไม่ได้แตกต่างจากพฤติกรรมของโจรเลย

โครงการห้องสมุดของกูเกิลนี้ ยังได้รับการคัดค้านจาก Amazon ร้านหนังสือออนไลน์ใหญ่ที่สุดในโลกสัญชาติเดียวกัน เพราะมันส่งผลกระทบโดยตรงกับอะมาซอน เพราะการทำธุรกิจของ Amazon ต้องลงทุนสต็อกหนังสือที่เป็นรูปธรรม ในขณะที่ห้องสมุดของกูเกิลนั้น ถ้าจับไม่ได้ก็ไม่มีต้นทุน แต่เมื่อจับได้แล้วก็จ่ายเพียงแค่ 60 เหรียญ หรือคิดเป็นเงินบาทก็แค่ประมาณ 2000 บาท เมื่อทำเช่นนี้แล้ว ใครจะไปแข็งสู้กูเกิลได้

หากวิเคราะห์ถึงการกระทำของกูเกิลแล้ว จะเห็นได้ว่า มันไม่แตกต่างจากพฤติกรรมของประเทศมหาอำนาจในยุคล่าอาณานิคมเลย คือประเทศที่เข้มแข็งว่า ก็เข้าไปกอบโกยทรัพยากร ตลอดจนทำลายสภาพแวดล้อมของประเทศที่ด้อยพัฒนาว่า เมื่อสูบกินเลือดเนื้อจนหมดแล้ว ก็มากำหนดกฎกติกาว่า คุณจะต้องปฏิบัติตามกฎกติกาที่ฉันกำหนดขึ้นมาอย่างนั้นอย่างนี้ ต้องมีมาตรฐาน ISO เท่านั้นเท่านี้ จะต้องรักษาสิ่งแวดล้อมอย่างนั้นอย่างนี้ ในขณะที่อเมริกาเองกลับไม่ยอมทำตามข้อตกลงสนธิสัญญาเกียวโต คุณจะให้เขาทำตามกฎเหล่านี้ซึ่งถือเป็นเจตนาที่ดี ทำไมคุณไม่ปฏิบัติตามเสียก่อน และทำไมคุณไม่ให้การสนับสนุนให้ประเทศด้อยพัฒนาเหล่านี้ได้มีโอกาสพัฒนาตัวเองเพื่อให้มีความเข้มแข็งเพียงพอก่อนเล่า ดังนั้น พฤติกรรมของกูเกิลในวันนี้จึงไม่แตกต่างจากนักล่าอาณานิคม เพียงแต่เป็นการล่าอาณานิคมในโลกไซเบอร์นั่นเอง

เหตุการณ์การคัดค้านห้องสมุดดิจิตอลของกูเกิลทำท่าจะบานปลายเป็นเรื่องใหญ่ ร้อนถึงผู้บริหารระดับสูงของกูเกิลในอเมริกาต้องส่งสาย Erik Hartmann บินมาคลายข้อสงสัยถึงกรุงปักกิ่งในวันที่ 29 ตุลาคมนี้ พร้อมกับแสดงเจตนายินดีที่จะเจรจากับทางสมาคมลิขสิทธิ์ผลงานประพันธ์จีน

ไม่มีหัวข้อที่เกี่ยวข้อง