รากเหง้าลูกมังกร – ตระกูลหยาง （杨 แซ่หยาง หรือ แซ่เอี้ย）

สัญลักษณะตระกูลหยาง (杨）

ตระกูลหยาง หรือแซ่หยาง (yáng) ในภาษาไทยออกเสียงแตกต่างกันไปตามคนจีนแต่ละกลุ่ม เช่นในภาษาแต้จิ๋วจะเป็น ”แซ่เอี้ย หรือ แซ่เอี๊ย” คนจีนแคะจะออกเสียงเป็น แซ่หย่ง แซ่หยุ่ง ส่วนคนกวางตุ้งจะออกเสียงเป็น แซ่หย่าง แซ่หย่อง แซ่ตระกูลนี้เป็นตระกูลที่ใหญ่เป็นอันดับ 6 ของคนจีนทั้งประเทศเมื่อปี 1977 และเป็นหนึ่งในแซ่คนจีนที่อยู่ระดับท็อปเท็นของชาวจีนทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศเวียดนามนั้น คนแซ่หยางมีมากถึง 1% ของประชากรเวียดนามทั้งหมด ส่วนในประเทศจีนนั้น คนแซ่หยางจะกระจายกันไปทั่วประเทศ ก่อนยุคราชวงศ์สุย （隋）และถาง （唐）คนแซ่หยางส่วนใหญ่จะกระจุกตัวอยู่ในมณฑลเหอหนาน (河南) ซานซี (山西) ส่านซี (陕西）ตั้งแต่ยุคราชวงศ์ซ่ง （宋朝）เริ่มอพยพเคลื่อนย้ายไปสู่เหอเป่ย ซานตง มองโกลเลียใน อันฮุ่ย หูหนาน เจ้อตง กว่างตง ฝูเจี้ยน ซื่อชวน (เสฉวน) หยุนหนาน

Read the rest of this entry »

คนจีนในแผ่นดินสยาม （泰国华人家族）

แม้ว่าคนจีนจะมีการอพยพเข้ามาแผ่นดินไทยมาช้านาน จากหลักฐานบันทึกทางประวัติศาสตร์ของจีนสามารถย้อนหลังไปถึงยุคสุโขทัย แต่การอพยพของคนจีนเริ่มมีปริมาณเพิ่มมากขึ้นในปลายยุคกรุงศรีอยุธยาถึงต้นยุคกรุงรัตนโกสินทร์ และคนจีนที่เข้ามาในยุคนี้ส่วนใหญ่จะมาจากมณฑลฝูเจี้ยน （福建）หรือฮกเกี้ยน การอพยพเข้ามาในแผ่นดินไทยยุคนี้จะแตกต่างจากยุคต้นรัตนโกสินทร์ กล่าวคือ คนจีนในยุคกรุงศรีอยธยาส่วนใหญ่จะเข้ามาเพื่อทำการค้าที่มาพร้อมเรือสำเภา ไม่ได้มาเพราะหนีความยากจน ความอดอยากเหมือนในยุครัตนโกสินทร์ แต่คนจีนกลุ่มนี้จำนวนมาเป็นผู้ที่มีทั้งทรัพย์สินและความรู้ จึงมีอยู่ไม่น้อยที่ได้เสนอตัวเข้าไปรับใช้ในวัง และรับราชการในตำแหน่งต่างๆ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นการดูแลด้านการจัดเก็บภาษี อากร การรับสัมปทาน เช่นการทำเหมืองแร่ (ดีบุก) การจัดเก็บรังนก เป็นต้น เนื่องจากเป็นการให้สิทธิ์ผูกขาด (สิ้นสุดลงเมื่ออังกฤษเข้ามาบังคับให้ทำสนธิสัญญาบาวริ่ง) จึงสร้างความมั่งคั่งให้กับคนจีนกลุ่มนี้จนทุกวันนี้ และอีกส่วนหนึ่งก็ได้ดิบได้ดีกับการรับราชการจนได้เลื่อนยศเป็นเจ้าเมืองในหัวเมืองต่างๆ

Read the rest of this entry »

รากเหง้าลูกมังกร – ตระกูลเหมิง （蒙 แซ่ม่ง หรือ แซ่หมง)

ตระกูลเหมิง หรือในภาษาจีนกลาง 蒙 （méng) เป็นตระกูลแซ่ที่ต้องจัดว่าเล็กมาก ในประเทศจีนก็กระจุกอยู่ในบางมณฑล อย่างเช่น มณฑลกว่างซี （广西） หรือกวางสี ถือเป็นมณฑลที่ประชากรแซ่เหมิงหนาแน่นที่สุด ส่วนในประเทศไทยนั้น ก็จะมีอยู่ทางภาคใต้เสียส่วนใหญ่ และเลยลงไปถึงมาเลเซียและสิงคโปร์ โดยคนแซ่เหมิงเหล่านี้ส่วนใหญ่ หรือจะบอกว่าทั้งหมดก็ว่าได้ อพยพมาจากมณฑลกว่างซีทั้งสิ้น และมีจำนวนมากเกี่ยวดองกันเป็นเครือญาติไม่ทางใต้ก็ทางหนึ่ง และคนแซ่เหมิงในเมืองไทยนั้น ส่วนใหญ่จะเปลี่ยนนามสกุลกันส่วนใหญ่ และเนื่องจากส่วนใหญ่จะเป็นเครือญาติกัน จึงใช้นามสกุลเหมือนกัน คือ มงคลสกุลฤทธิ์ และอาจมีบางสายที่แตกไปใช้นามสกุลอื่น ส่วนคนที่ยังคงใช้แซ่นั้น อาจสะกดแตกต่างกันไป เช่น แซ่ม่ง แซ่โมง แซ่มง แซ่หมง เป็นต้น

Read the rest of this entry »

รากเหง้าลูกมังกร – ตระกูลเล้า （刘 แซ่เล่า หรือ แซ่หลิว）

สัญลักษณะตระกูลหลิว

แซ่เล่า (ในภาษาแต้จิ๋ว) หรือแซ่หลิว （刘） ในภาษาจีนกลาง เป็นตระกูลแซ่อันดับ 4 ของจีน และหนึ่งในสิบตระกูลแซ่ที่ใหญ่ที่สุดของโลก และที่สำคัญในประวัติศาสตร์จีนนั้น ตระกูลหลิวเป็นตระกูลที่ขึ้นเป็นฮ่องเต้ (กษัตริย์) มากที่สุดแซ่หนึ่ง จนมีคำโบราณกล่าวกันว่า “刘天下，李半边” (หลิวครองแผ่นดิน หลี่ครึ่งแผ่นดิน) อันเป็นการแสดงให้เห็นถึงจำนวนคนแซ่หลิวที่ได้กุมอำนาจแผ่น และจำนวนคนแซ่หลี่ที่มีมากทีสุดในแผ่นดิน

ในยุคราชวงศ์ฮั่นนั้น แซ่แยกเป็นอั่นตะวันออก และฮั่นตะวันตก โดยฮั่นตะวันตกหรือ ซีฮั่น （西汉 ระหว่างก่อนค.ศ. 202 ปี – ค.ศ. 9 ปี）นั้นสถาปนาโดยคนตระกูลหลิว คือ หลิวปัง （刘邦）และล่มสลายลงในยุคสามก๊กโดยฉาวชาว (曹操) หรือโจโฉ (แต่คนส่วนใหญ่จะถือว่าราชวงศ์ฮั่นยังคงอยู่โดยการสถาปนาจ๊กก๊ก （蜀国）ของเล่าปี หรือ หลิวเป้ย) ในยุคราชวงศ์หมิง คนตระกูลหลิวจำนวนมากเริ่มอพยพออกจากแผ่นดินใหญ่เข้าไปตั้งรกรากในไต้หวัน และภายหลังมีการอพยพไปสู่ประเทศต่างๆทั่วโลก โดยส่วนใหญ่จะอพยพออกจากมณฑลฝั่งทะเลทางใต้ของจีน คือ มณฑลกวางตุ้ง กับฝูเจี้ยน ปัจจุบันนี้ คนแซ่หลิวทั่วโลกมีอยู่ประมาณ 60 กว่าล้านคน

Read the rest of this entry »

รากเหง้าลูกมังกร – ตระกูลอึ้ง (黄 แซ่หวัง หรือ แซ่ว่อง)

แซ่อึ้ง แซ่อึ๊ง แซ่หวัง หรือในภาษาจีนคือ 黄 （huáng）หมายถึงสีเหลือง เป็นตระกูลที่ใหญ่เป็นอันดับ 7 ในจีนแผ่นดินใหญ่ และคิดเป็นจำนวนประชากรของจีนทั้งประเทศถึง 19% และส่วนใหญ่อยู่ในมณฑลกวางตุ้งมากที่สุด และเมื่อเทียบจำนวนประชากรของแซ่คนจีนทั้งหมดแล้ว ตระกูลหวังจัดอยู่ในอันดับท๊อปเท็นของแซ่ทั้งหมด ดังนั้น ในประเทศไทยมีชาวไทยเชื้อสายจีนที่มีต้นกำเนิดจากตระกูลหวังจึงมีไม่น้อย สาเหตุเพราะว่า ชาวจีน โดยเฉพาะจีนแต้จิ๋วล้วนมีบ้านเกิดมาจากมณฑลกวางตุ้งอันเป็นถิ่นที่มีชาวตระกูลหวังมากที่สุดนั่นเอง

ความจริงการออกเสียง “หวัง” นั้นไม่ถูกต้อง เพราะจะไปซ้ำกับแซ่เฮ้ง หรือ 王 (三画王หรือสามขีดหวัง ส่วน 黄 เราเรียก 大肚黄หรือหวังพุงโต) ในพินอินนั้นออกเสียง huáng หรือ “ฮว๋วง” แต่เนื่องจากเราไม่คุ้นการสะกดเช่นนี้ในหลักภาษาไทย เราจึงอนุโลมออกเสียงเป็น “หวง” แทน แต่สาเหตุที่เรายังใช้คำว่า หวัง เพราะเรียกตามความคุ้นเคยของเจ้าของแซ่เอง ซึ่งเป็นการออกเสียงตามสำเนียงของคนจีนทางใต้ที่อาจผิดเพี้ยนจากสำเนียงปักกิ่งซึ่งถือเป็นการออกเสียงที่ถูกต้องอย่างเป็นทางการ
Read the rest of this entry »

รากเหง้าลูกมังกร – ตระกูลจาง ( 张 แซ่เตีย หรือ แซ่จาง)

ตระกูลจาง หรือ แซ่เตีย เป็นตระกูลใหญ่อันดับท็อป 3 ของโลก (ซึ่งตำแหน่งจะขึ้นลงตามการสำรวจประชากรในแต่ละช่วง) ในภาษาจีนกลางออกเสียง “จาง” หรือ Zhang อันเป็นตระกูลเก่าแก่คู่ประวัติศาสตร์จีน กล่าวคือ สืบต้นตระกูลมาจากประวัติศาสตร์จีนยุคโบราณสมัยหวงตี้ （黄帝 ก่อน ค.ศ. 2697-ก่อน ค.ศ. 2599）หรือในภาษาแต้จิ๋วออกเสียงว่า “อึ้งตี่” หรือพูดง่ายๆคือ ตระกูลจางมีมาตั้งแต่ประมาณ  5000 ปีที่แล้ว

หากพิจารณาจากคำภาษาจีน 张จะประกอบด้วยคำจีนสองคำ คำด้านซ้ายคือ 弓 (กง) หมายถึงธนู ส่วนคำด้านขวาคือ 长 (ฉาง) หมายถึง ยาว จุดเด่น ซึ่งคำคำนี้คือที่มาของต้นตระกูลจาง กล่าวคือ ในยุคหวงตี้นั้น มีโอรสองค์โต (บางตำราก็ว่าเป็นโอรสองค์ที่ 5) ชื่อ ซ่าวฮ่าว 少昊 （shào hào）มีความฉลาดปราดเปรื่อง เมื่อได้เห็นดาวธนูบนท้องฟ้า จึงได้คิดค้นอาวุธชนิดใหม่ขึ้นมา หรือที่เรียกว่าธนูนั่นเอง เลยได้รับการแต่งตั้งให้เป็นขุนนางเชี่ยวชาญด้านธนูโดยมีตำแหน่งในภาษาจีนว่า “กงเจิ้ง弓正” หรือบางครั้งก็เรียกว่า “กงจ่าง弓长” จึงได้รับพระราชทานแซ่เป็นแซ่จาง （张）เพื่อเป็นเกียรติด้านคุณงามความดีที่ได้คิดค้นสิ่งประดิษฐ์ธนู ดังนั้น จางฮุย （张挥）จึงถือเป็นบรรพบุรุษหรือต้นตระกูลของลุกหลานลูกมังกรตระกูลจางในทุกวันนี้

Read the rest of this entry »

รากเหง้าลูกมังกร – ถิ่นกำเนิดตระกูลแซ่สำคัญ （中华姓氏发源地）

แม้ว่าคนจีนจะมีสกุลแซ่ของตนเองมาหลายพันปีแล้วก็ตาม และด้วยจำนวนของประชากรอันมหาศาล คนที่ใช้แซ่เดียวกันในแต่ละถิ่นจึงมีซ้ำกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยนิยายปรัมปรา แม้ว่าจะมีหลากหลายเวอร์ชั่น หลากหลายแนวคิด แต่มีข้อสรุปตรงกันขึ้น คนจีนทั้งหลายมีรากเหง้ามาจากจุดเดียวกัน ดังนั้น หากว่ากันตามแนวคิดนี้ จึงพอสรุปได้ว่า คนจีนในทุกวันนี้ ก็คือพี่สองที่มีต้นตระกูลเดียวกันนั้นเอง

Read the rest of this entry »

รากเหง้าลูกมังกร- ตระกูลหวัง （王 แซ่หวัง หรือ แซ่เฮ้ง）

สัญลักษณะตระกูลหวัง （王）

คนแซ่หวังหรือแซ่เฮ้งตามสำเนียงแต้จิ๋วนั้น การออกเสียงในภาษาจีนกลางสำหรับคนจีนภาคใต้ เช่นคนกวางตุ้ง คนแต้จิ๋ว คนฮกเกี้ยนหรือคนแคะ มักจะออกเสียงสับสนปนเปกับแซ่ฮว๋าง （黄 huang2） ซึ่งเวลาออกเสียงที่ถูกต้องจะต้องออกเสียงลักษณะมีตัว ฮ นำซึ่งเป็นสำเนียงปักกิ่ง หรือที่เรียกกันในปัจจุบันว่าผู่ทงฮว่า 普通话 แต่สำหรับคนจีนทางใต้จะไม่มีการออกเสียงแยกลักษณะเช่นนี้ เวลาออกเสียงเป็นจีนกลาง จึงออกเสียง “หวัง” เหมือนกัน และในภาษากวางตุ้งก็ออกเสียงเหมือนกันด้วยคือออกเสียง “หว่อง”เพื่อกันความสับสน จึงต้องอธิบายเพิ่มเติมว่า เป็นหวังสามขีด （三划王）สำหรับหวังหรือเฮ้ง กับหวังท้องป่อง （大肚黄）สำหรับฮว๋าง หรืออึ๊ง
ตระกูลหวังเป็นหนึ่งในสามตระกูลที่ใหญ่ที่สุดในโลก (คือ แซ่เฉิน แซ่หลี่ และแซ่หวัง) และก็เป็นตระกูลที่เก่าแก่ที่สุดของจีน ปัจจุบันนอกจากในประเทศจีนแล้ว ลูกหลานตระกูลหวังยังพำนักอยู่ในประเทศเกาหลีจำนวนมาก และสำหรับชาวจีนโพ้นทะเลแล้ว ตระกูลหวังเป็นหนึ่งในสิบตระกูลแซ่ที่ใหญ่ที่สุดในหมู่ชาวจีน

Read the rest of this entry »

รากเหง้าลูกมังกร-ตระกูลหลี่ (李 หรือ แซ่ลี้)

ตระกูลหลี่เป็นตระกูลที่มีประชากรแซ่เดียวกันมากที่สุดในโลก และมีมากเป็นอันดับ 2 ในประเทศจีน จากการสำรวจสำมะโนครัวในปี 2007 โดยมีจำนวนประชากรเกิน 1,000 ล้านคน หรือเท่ากับ 19% ของจำนวนประชากรจีนทั้งหมด และมีจำนวรมากที่สุดในมณฑลหูหนาน （湖南省）ซึ่งเป็นมณฑลต้รกำหนดของตระกูลหลี่ สำหรับในประเทศเกาหลี คนแซ่หลี่ (หรือ ลี ในภาษาเกาหลี) ก็มีจำนวนมากเป็นอันดับ 2 เช่นกัน ส่วนในประเทศเวียดนามก็มีคนตระกูลนี้อย่างแพร่หลาย

ต้นกำเนิดตระกูลหลี่

กล่าวกันว่า ตระกูลหลี่มีแหล่งที่มาอยู่ทั้งหมด 5 สายด้วยกันคือ

1. มาจากตระกูลหยิง (嬴) หรือมาจากลูกหลานของจวนซุนตี้ 颛顼 (zhuān xū) โดยมีนามว่า 高阳氏 หรือมาจากลูกหลานของเจ้าลัทธิเต๋า เล่าจื๋อหลี่เอ๋อ 老子李耳 ในสมัยราชวงศ์โจว （周朝）หรือการนำเอาตำแหน่งทางราชการมาตั้งเป็นชื่อสกุล

(ภาพประกอบคือ สัญลักษณ์ประจำตระกูลหลี่ 李 ซึ่งเป็นหนึ่งในไม่กี่ตระกูลที่ทางการจีนเคยนำมาพิมพ์เป็นไปรษณียากร)

Read the rest of this entry »