เติ้งลี่จวิน （邓丽君）– รำลึกการจากของราชินีเพลงตลอดกาล

เติ้งลี่จวิน – ไม่ว่าเราจะเรียกเธอว่า ราชินีเพลงตลอดกาล นักร้องที่ยิ่งใหญ่ของชาวจีน หรืออะไรก็ตาม สิ่งที่เรานึกถึงเติ้งลี่จวินคือ เสียงเพลงที่มีเสน่ห์ สนุก หวานซึ้ง พร้อมกับใบหน้าที่เต็มอิ่มเปื้อนรอยยิ้มตลอดกาล
วันที่ 8 พฤษภาคม 1995 เวลา 17.30 น คือวันที่แฟนเพลงทั่วโรคต้องช็อกกับข่าวการจากไปของเธออย่างกระทันหันที่ห้อง 1502 โรงแรมอิมพีเรียล แม่ปิง จังหวัดเชียงใหม่ .ในขณะที่เธอมีอายุเพียง 42 ปีเท่านั้น ถือเป็นการสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ของชาวจีนทั่วโลก วันรุ่งขึ้น สื่อต่างๆทั่วเอเชียต่างขึ้นหัวไม้หนังสือพิมพ์เกือบทุกฉบับ สื่อวิทยุ โทรทัศน์ล้วนมีแต่ข่าวเศร้าของเติ้งลี่จวิน นับจากวันที่เธอจากไปจนถึงวันนี้ รวบเบ็ดเสร็จครบ 14 ปีบริบูรณ์
การเสียชีวิตของนักร้องก้องโลกที่ยี่ใหญ่นี้ แต่ตอนที่เธอสิ้นใจนั้นกลับต้องจากไปอย่างโดดเดี่ยวเดียวดาย แม้ว่าในขณะนั้น เธอจะอยู่กินกับแฟนหนุ่มช่างภาพชาวฝรั่งเศสที่อายุน้อยกว่าเธอ แต่ระหว่างนั้น เขาก็ไม่ได้อยู่ดูแลปล่อยให้เติ้งลี่จวินต้องอยู่ในห้องพักโรงแรมตามลำพัง จนเมื่อโรคเกี่ยวกับทางเดินหายใจของเธอมีอาการหนักขึ้น กว่าพนักงานโรงแรมรู้เข้าและนำส่งโรงพยาบาล มันก็สายเกินที่จะยื้อชีวิตจากเงื้อมมือมัจจุราชได้ทันแล้ว ข่าวคราวการเสียชีวิตของเติ้งลี่จวินนั้น มีการลือกันไปต่างๆนานา บ้างก็ว่าเป็นเอดส์ บ้างก็ว่าเป็นการฆาตกรรม เป็นต้น แต่ทั้งหลายทั้งปวงไม่มีหลักฐานใดที่จะยืนยันข่าวลือดังกล่าว ดังนั้น สาเหตุการเสียชีวิตที่แท้จริงจึงสรุปที่ปัญหาด้านสุขภาพ คือ ด้านระบบทางเดินหายใจ

การที่เติ้งลี่จวินอยู่กินกับหนุ่มช่างภาพนั้น ก็ไม่ได้มีความสุขหวานชื่นนัก และแฟนหนุ่มก็เป็นคนที่สูบบุหรี่จัด จนบ่อยครั้งกลายเป็นเรื่องระหองระแหง ขณะเดียวกัน แฟนหนุ่นคนดังกล่าวก็ไม่ได้รับการยอมรับจากครอบครัวของเติ้งลี่จวิน ในวันพิธีศพนั้น แฟนหนุ่มได้ไปปรากฏตัวในงานเพื่อไว้อาลัย แต่ถูกน้องชายของเติ้งลี่จวินไล่ออกจากงาน เนื่องด้วยไม่พอใจที่ไม่ดูแลพี่สาวที่เจ็บป่วย กลับปล่อยให้ต้องอยู่คนเดียวในวาระสุดท้ายของชีวิต

แม้ว่าเติ้งลี่จวินจะจากไปแล้วสิบกว่าปี แต่แฟนเพลงของเธอกลับไม่ได้จางหายไปตามกาลเวลา แต่ดูเหมือนจะเพิ่มขึ้นทุกปี เนื่องจากเด็กรุ่นใหม่จำนวนไม่น้อยที่ชื่นชอบเสียงเพลงของเธอ และอาศัยเพลงของเติ้งลี่จวินเป็นบันไดสู่การเป็นนักร้อง ดังที่ประเทศจีนหลายเมืองจะมีการประกวดร้องเพลงเติ้งลี่จวินเป็นประจำทุกปี และคนที่ชนะเลิศมักจะมีโอกาสก้าวสู่การเป็นนักร้องอาชีพในที่สุด ดังนั้น ในแต่ละปีจึงมีแฟนเพลงเติ้งลี่จวินขึ้นใหม่เสมอ
ถ้าหากเติ้งลี่จวินมีชีวิตอยู่จนถึงทุกวันนี้ ผมไม่แน่ใจว่า เธอจะมีความรู้สึกอย่างไรกับปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในวันนี้คือ
1.    แฟนเพลงในจีนแผ่นดินใหญ่ที่น่าจะถือว่ามากที่สุดในโลก แม้ว่าตอนที่เธอยังมีชีวิตอยู่ประเทศจีนจะยังไม่เปิดประเทศ ดังนั้นแฟนเพลงส่วนใหญ่ของเธอจึงอยู่ในญี่ปุ่น ไต้หวัน ฮ่องกง และเอเชียอาคเนย์ แต่ในขณะนั้น แฟนเพลงในจีนแผ่นดินใหญ่ของเธอก็มีไม่น้อยแล้ว แม้จะไม่ได้เปิดให้รับฟังอย่างเสรี แต่ก็แอบฟังกัน ดังที่กล่าวกันว่า กลางวันฟังเติ้งใหญ่(เติ้งเสี่ยวผิง) กลางคืน(แอบ)ฟังเติ้งน้อย (เติ้งลี่จวิน)
2.    การเมืองที่เปลี่ยนแปลงไป จากที่แผ่นดินใหญ่กับไต้หวันถือเป็นคู่อริศัตรูกัน แต่วันนี้ทุกอย่างกลับคือสู่ภาวะที่เมื่อ 50 ปีก่อนไม่มีใครเชื่อว่าจะเป็นไปได้ แต่เลือดย่อมข้นกว่าน้ำฉันใด พี่น้องคนจีนด้วยกันก็ต้องรักกันอย่างแน่นอน ถ้าเติ้งลี่จวินอยู่ถึงวันนี้ เธอจะรู้สึกอย่างไรกับแฟนเพลงอันมหาศาลในจีนแผ่นดินใหญ่ เติ้งฉางสี่ (邓长禧) น้องชายของเติ้งลี่จวินเคยกล่าวว่า เติ้งลี่จวินวาดฝันไว้ว่า สักวันหนึ่งจะได้มีโอกาสไปเปิดแสดงคอนเสิร์ตที่ลานจตุรัสเทียนอันเหมิน

เนื่องจากเธอเกิดในครอบครัวทหาร และคุณพ่อของเติ้งลี่จวินก็เป็ทหารของเจียงไคเช็คที่อพยพออกจากจีนแผ่นดินใหญ่ด้วยกัน เติ้งลี่จวินจึงไม่ทิ้งหน้าที่ของพ่อด้วยการเป็น “กระบอกเสียง” ให้กับรัฐบาลไต้หวันเพื่อปลุกระดมชาวจีนบนแผ่นดินใหญ่ ดังเข่นวันหนึ่ง ที่เธอไปออกอากาศกระจายเสียงที่สถานีวิทยุจินเหมิน （金门）ซึ่งตั้งอยู่บริเวณที่แคบที่สุดตรงข้ามกับมลฑลฝูเจี้ยน (ฮกเกี้ยน) โดยใจความตอนหนึ่งกล่าวว่า “พี่น้องร่วมชาติแผ่นดินใหญ่ที่รักทั้งหมด พวกท่านสบายดี ดิฉันคือเติ้งลี่จวิน ขณะนี้มาอยู่ที่สถานีกระจายเสียงจินเหมินเพื่อกระจายเสียงกับพี่น้องทางฝั่งแผ่นดินใหญ่ วันนี้อยากจะพูดกับท่านทั้งหลายคือ ดิฉันรู้สึกดิใจมากที่ได้ยืนอยู่แนวหน้าของมาตุภูมิที่มีอิสระเสรีภาพ ณ จินเหมิน ดิฉันรู้สึกดีใจ มีความสุขมา ดิฉันหวังว่าพี่น้องในแผ่นดินใหญ่ทั้งหลายก็สามารถได้รับเสรีภาพและประชาธิปไตยเหมือนกับดิฉัน มีแต่ชีวิตภายใต้เสรีภาพ ประชาธิปไตย และความมั่งคั่งเท่านั้น จึงจะทำให้เรามีโอกาสนำเอาศักยภาพ แนวคิดของเราให้เป็นจริงได้ และคนหนุ่มสาวก็สามารถที่จะใช้กำลังความคิดความสามารถได้อย่างเต็มที่ อนาคตของประเทศจึงจะเต็มไปด้วยความหวังและแสงสว่าง ดิฉันหวังว่าจะได้กลับมาที่จินเหมินอีกในเร็วๆนี้ เพื่อพบกับพี่ส้องที่นี้ แน่นอนว่า ยังได้พูดคุยกับพี่น้องในจีนแผ่นอินใหญ่ทางอีกฝั่งทะเล ขอให้ทุกคนสุขภาพแข็งแรง ประชาธิปไตยจงเจริญ ขอบคุณค่ะ”

หลังจากเกิดหตุการณ์นองเลือดที่จัตุรัสเทียนอันเหมินเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 1989 แล้ว เติ้งลี่จวินซึ่งขณะนั้นพำนักอยู่ในฮ่องกง ซึ่งยังเป็นเขตเช่าของอังกฤษ เธอได้เป็นตัวตั้งตัวแทนเคลื่อนไหวคัดค้าน “อำนาจทหาร” โดยจัดกิจกรรมที่สนามแข่งม้าในฮ่องกงที่มีคนเข้าร่วมถึง 3 แสนคน และเธอได้ตั้งปณิธานว่า ตราบเท่าที่แผ่นดินใหญ่ยังไม่มีประชาธิปไตย เธอจะไม่ขอเหยียบอย่างเด็ดขาด….
หวังจากนั้นไม่นาน เติ้งลี่จวินได้บินไปกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส และเป็นจุดเริ่มต้นที่ได้รู้จักกับชาวภาพหนุ่มฝรั่งเศส และได้ใช้ชีวิตร่วมกัน จนเมื่อโรคทางเดินหายใจของเธอเริ่มมาอาการรุนแรงขึ้น เติ้งลี่จวินจึงตัดสินใจบินมาพักรักษาในเชียงใหม่ ซึ่งมีอากาศดีกว่า จนถึงวาระสุดท้ายของชีวิตเมื่อ เวลา 17.30 น ของวันที่ 8 พฤษภาคม 1995 คงเหลือไว้แต่เสียงเพลงให้กับชาวจีนทั่วโลก และสุดท้ายเธอก็ไม่ได้หยิบจีนแผ่นดินใหญ่นอกจากรูปปั้นของเธอที่สวนสาธารณะแห่งหนึ่งในนครเซี่ยงไฮ้

หมายเหตุ: ผู้เขี่ยนเคยเขียนบทความความยาวสองตอนลงในนิตยสารเครื่องเสียงเมื่อหลายปีก่อน และจากนั้น ก็ได้นำเอาบทความดังกล่าวมาลงในเว็บไซต์ ThaiChinese.Net จนถูกเว็บไซต์ต่างๆนำข้อมูลไปใช้กันอย่างแพร่หลาย ซึ่งต้องขอขอบคุณสำหรับเว็บไซต์ที่คัดลอกไปแล้ว ยังให้เครดิตอ้างถึงแหล่งที่มา บางที่ก็อ้างแบบเหนียมอายเล็กน้อย โดยแปลงโค้ด URL ให้เป็นภาษาที่อ่านไม่ได้ยาวเฟื้อย และก็มีหลายๆเว็บที่นำไปแล้วดัดแปลงเล็กน้อย เสมือนว่า เป็นบทความที่ตนเองเขียนขึ้นมาเอง บางที่แจ้งไปให้กรุณาอ้างถึงแหล่งที่มา แต่เพิกเฉย หรือพานโกรธเอาเสียอีก จึงอยากให้ท่านผู้อ่านที่อ่านเจอเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องราวของเติ้งลี่จวิน แล้วลองเปรียบเทียบกับเว็บไซต์ ThaiChinese.Net ดูว่า น่าจะเป็นบทความจากที่ไหน อยากให้คนไทยให้ความเคารพทรัพย์สินทางปัญญาของผู้อื่น เราไม่ได้แล้งน้ำใจถึงขณะเรียกร้องเงินทอง ขอเพียงแต่ให้เกียรติอ้างถึงแหล่งที่มาเท่านั้นก็พอใจแล้ว เพียงแค่นี้เราทำไม่ได้เหรอ

วิดีโอรำลึกการจากไปของเติ้งลี่จวินครบรอบ 10 ปี จาก ATV (ทั้งหมด 5 ตอน)

ตอนที่ 1

ตอนที่ 2

ตอนที่ 3

ตอนที่ 4

ตอนที่ 5

ชม MV เพิ่มเติม หรือดาวน์โหลดเพลงของเติ้งลี่จวิน

Related posts:

1. เหอซุ่นเถียน (何训田) จอมยุทธแห่งสังคีตภพ ศิลปินคุณภาพที่ทำงานอยู่เบื้องหลังมานานปี ที่ผมเคยตั้งใจจะเขียนถึงเขามาหลายครั้งตั้งแต่หลายปีก่อนแล้ว แต่มันก็มักจะมีอะไรทำให้ผมต้องหยิบเอาอย่างอื่นมาเขียนก่อนเสมอ จนถึงวันนี้ หลังจากที่ได้ฟังผลงานชุดล่าสุดของเขาในชื่อชุด “tathagata” เลยคิดว่า คงไม่เขียนถึงไม่ได้แล้ว ผมเคยเขียนแตะๆเหอซุ่นเถียนเมื่อหลายปีก่อน ในขณะที่เขียนถึงเรื่อง...
2. เอาชนะความชังด้วยรัก （爱把恨打败） ปกซีดีผลงานเพลงชุด Amazing Grace ของ Sally หรือ หลี่ซือหลิน （李思琳）ชุดนี้น่าเสียดายที่ไม่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย ทั้งนี้ไม่ใช่ว่าคุณภาพไม่เอาไหนถึงไม่นำมาขาย เพียงแต่ด้วยกำลังต่อรองด้านการตลาดของค่ายหาวเจี๋ย(豪杰)...
3. ฉางจิ้ง（常静）-สุดยอดศิลปินกู่เจิงนีโอคลาสสิก พวกเราชาวไทยส่วนใหญ่คงได้ชื่นชมกับพระปรีชาสามารถของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าหญิงจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ในการทรงกู่เจิง ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีจีนโบราณที่พระองค์ท่านสนพระทัยมานาน พระอาจารย์นักกู่เจิงชาวจีนที่อยู่เบื้องหลังนั้น พวกเราส่วนใหญ่อาจไม่รู้จัก ถ้าหากจะกล่าวว่า เธอผู้นั้นคือ “ฉางจิ้ง”...
4. ภาพสะท้อนจากอุตสาหกรรมเพลงจีน中国音乐界的反映 พวก เราหลายคนต่างมีคำถามคาใจกับปัญหาคุณภาพเพลงไทยที่ผลิตออกมาเหมือนจะดูถูกคน ฟัง ด้วยกระบวนการผลิตที่ไม่ทราบว่าเป็นเพราะฝีมือไม่ถึง หรือว่าเป็นเพราะรสนิยมส่วนตัว หรือว่าเป็นเพราะเอาใจตลาดซึ่งไม่ใช่หมู่นักฟังอย่างแฟนๆ The Wave ก็ไม่อาจทราบได้ จนหลายๆคนเริ่มหยุดถามแล้ว...
5. Tank นักร้องวัยรุ่นยอดนิยมปี 2007 สำหรับนักร้องจีนในบ้านเราอาจไม่เป็นที่รู้จักมากเท่ากับนักร้องจากแดนปลาดิบ และตอนหลังก็ถูกนักร้องแดนกิมจิแซงหน้า ส่วนนักร้องจีนที่พอรู้จัก (ที่ใช้ว่าพอรู้จัก เนื่องจากไม่ได้รับความนิยมเท่ากับนักร้องเกาหลี) ก็ล้วนแต่มาจากเกาะไต้หวันแทบทั้งสิ้น ก็ถือว่าเป็นเรื่องที่แปลก ที่วัฒนธรรมจีนก็แทรกซึมอยู่กับวิถีชีวิตคนไทยมานมนาน หรืออาจเป็นเพราะว่า อยู่กันมานมนาน...
6. “คง” (空) ความว่างเปล่า-เพลงนิวเอจแฝงปรัชญาตะวันออก สำหรับผลงานเพลงบรรเลงนิวเอจชุดนี้ ได้วางตลาดมาประมาณ 3 ปีแล้ว และผมเองได้เขียนถึงผลงานชุดนี้ลงในนิตยสาร The Wave นิตยสารด้านเครื่องเสียงของบริษัท White Wave...
7. อดีตดั่งสายลม (往事如风) เพลงหวานน่าฟัง ช่วงนี้นอกจากอากาศจากร้อนเป็นพิเศษ (ทั้งๆที่ตอนหน้าหนาวก็หนาวเป็นพิเศษในหลายๆพื้นที่) ส่วนในด้านสถานการณ์บ้านเมืองก็ร้อนเสียยิ่งกว่า ถึงแม้เราจะเลือกตั้งช่วงหน้าหนาว และจัดตั้งรัฐบาลเสร็จในช่วงที่อากาศยังเย็นสบาย สาเหตุที่ร้อนก็ไม่ได้มีใครไปเติมเชื้ออะไรหรอก หากแต่มันเป็นเพราะผู้นำของเราบริหารบ้านเมืองอย่างที่ฝรั่งเขาเรียกว่า “Lip Service” นั่นเอง...
8. Reflection of Spring Flowers in the Moonlit Lake “สุดยอดกวีแห่งกวี สุดยอดเหนือความสุดยอด” แห่งบทเพลง ด้วยความที่หลงใหลเสียงเอ้อหูอย่างจับจิตจับใจ จนทำให้ผมเกือบจะพลาดโอกาสครั้งสำคัญในชีวิตที่จะได้รับฟังผลงานเพลง-บทกวีอันยิ่งใหญ่ และไพเราะเพลงนี้ บทเพลงบรรเลงกู่เจิงที่ใครพลาดฟังแล้ว ย่อมไม่อาจถือได้ว่า เป็นนักฟังเพลงจีนโดยแท้ ต้องถือว่า ผมเองยังโชคดีที่ได้รับฟังเพลงนี้จากการแนะนำของเพื่อนคนหนึ่ง ที่ไปเรียนกู่เจิงมา และได้แนะนำเพลงนี้ให้ฟัง...
9. Alan-เพชรน้ำเอกที่เจียรนัยจากธุลีดิน สืบเนื่องมากจากภาพยนตร์มหากาพย์อันยิ่งใหญ่ของผู้กำกับมือทอง-จอห์น วู เรื่องสามก๊ก ตอนโจโฉแตกทัพเรือ (Red Cliff) ซึ่งผมได้ชมทั้งสองภาค โดยภาคแรกดูจากแผ่นดีวีดี ส่วนภาคที่ 2...
10. ลูกจ๋า..รีบจับมือแม่ไว้ 孩子快抓紧妈妈的手 ในช่วงที่เกิดแผ่นดินไหวครั้งยิ่งใหญ่ ระดับ 8 ริกเตอร์ที่เมืองเวิ่นชวน (汶川) มลฑณเสฉวน หรือสื้อชวน (四川) นั้น พอดีผมกำลังเดินทางอยู่ในประเทศจีน...